is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

universiteit als centrum van lieschaving en fijne zeden beroemd, de vreemdelingen tot zich trok.

De gelegenheid tot ontwikkeling van den nieuwen stijl was in dit deel van Frankrijk, misschien gunstiger dan elders, omdat liet in den Koinaansclien tijd niets belangrijks of blijvends had voortgebracht. Machtige abdijkerken als te < luny, Poulouse, Perigueux, C'aen, de machtige Domkerken van de Rijnstreken, kerken die nog verre na hun tijd konden bevredigen en niet zoo spoedig verdrongen werden, bestonden hier niet. En toen door de opkomst der monarchie in deze gewesten de steden zich krachtig ontwikkelden, de behoefte aan ruime kerken zich deed gevoelen, behoefden de bouwmeesters niet met lokale gewoonten of conventies te breken en konden zij onder den drang van nieuwe maatschappelijke eischen, met frisschen, ontvankelijken zin do nieuwe tciftk tot oplossing brengen.

Reeds in het begin der 12° eeuw (112;")) vertonnen zich kenmerken van den nieuwen stijl iu dorpskerken, te Moriënval'), Xoël S. Martin, Bellefontaine en andere, in de omgeving van Parijs gelegen. Pogingen op grooter schaal vertoonen de abdijkerken van Vezelay (pag. 2.") en 2<>), het koor van S. Reini te Reims, van S. Cxermain des Pres te Parijs en vooral het koor van de abdijkerk te S. Penis door den kunstzinnigen abt Suger, bevorderaar der nieuwe beweging, in 114-1 herbouwd. Doch de meest volkomen en grootsche uiting \iin het (Jothische stelsel vertoont het eerst de hoofdkerk Notre-Danie van Darijs (11 begonnen), „de Moederkerk van de Fransche kathedralen", liet hoofdwerk van den (jrotliischeii vroegtijd.

Ongeveer tegelijk hiermee waren de kathedralen Noyon, Senlis reeds aangevangen. Die van Sens, Bourges, Laon, ('hartres volgden in dezelfde eeuw, alle nog in meerdere of mindere mate de sporen van den vroegtijd \citoonende, door Romaansche kenteekenen in plan, opbouw en vorm. In de 1.>' eeuw verkrijgt de (iothiek haar glansrijke ontwikkeling in de kathedralen te Reims, Aniiens, Iroyes, (halons, Soissons, Beauvais als voornaamste plaatsen in wijden kring om Parijs gelegen. Van Noord-Frank rijk verbreidt zich Oost- en Zuidwaarts in Bourgondië tot Languedoc en in de 1.'5" en 14' eeuw. buiten Frankrijk s grenzen, in de Noordelijke en Zuidelijke landen van Kuropa. In Engeland allereerst, dan in Duitschland en de Nederlanden. < >ok in Spanje en Italië dringt zij door, alhoewel hier minder dan elders. In deze bakermat der oudheid gingen de traditiën der klassieke kunst nooit geheel verloren.

De overwelfde basiliek wordt nu het algemeen heerschende tvpe voor de

') Zie afbeeldingen in: Archives des moimnients liistoriques en Franco, Tome I. Raguenet , IVtits Kdifices historiques.