is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„bezieling, en <le gewijde gebouwen van liet einde der 13e eeuw getuigen „van een kunst die de rijpheid heelt bereikt, die uitgaat van berekening en ,ervaring en niets nieuws meer heeft te geven" 1).

Behalve bovengenoemde meesterwerken der Gothiek, die als de volledigste en schoonste openbaring van den stijl kunnen gelden, meesterwerken die nog slechts in 't algemeen zijn nagegaan en wier voornaamste onderdeden uit een oogpunt van stijl-ontwikkeling nadere bespreking verdienen, zijn op tal van plaatsen, in het koninklijk domein en omgeving, kathedralen gebouwd, alle naar hetzelfde beginsel, al verschillen zij in onderdeelen van plan en ophouw. W ant ondanks de toepassing van één stelsel, zijn niet twee kathedralen gelijk, evenmin als er twee gelijke zeszuilige Dorische tempels in Griekenland bestaan. Intusschen verkrijgen zij nooit meer die ontzaglijke afmetingen 2) en slechts zelden de zorgvuldige, kostbare uitvoering als de genoemde. Gebrek aan geldmiddelen en haastige uitvoering zijn hiervan de reden. Ondanks de offen,willigheid dei geloovigen konden toch alleen de rijke, groote gemeenten zoo kostbare kathedralen als die te Parijs, Laon, Bourges, Clwrtres, Reims, Amiens en Beauvais bekostigen. Na deze hoofdwerken volgen nog in de 1 3e eeuw de kathedralen van Le Mans, Tours, Troyes, Auxerre, alle varianten hiervan op kleinere schaal en deels onvoltooid.

Naast de groote basilieken dienen de kleinere kerken en kapellen vermeld te worden. Onder deze de merkwaardige slotkapel, door Lodewijk den Heilige in het midden der 13e eeuw te Parijs gesticht en als Sainte-Chapelle bekend, /ij wordt 0111 haar schoone verhoudingen, rijke details en zuivere uitvoering te recht een parel der Fransche Gothiek genoemd3).

In dit \eiband behoort ook de kapel van liet kasteel te Vincennes, een verdienstelijk werk der laat-Gothiek (tig. 109). De ruimte, bestaande uit rechthoekige gewelftraveeën, is veelhoekig afgesloten en geheel op pijlers gebouwd. Hoewel eerst in de Renaissance voltooid, heeft het geheel volkomen zuiverheid van stijl behouden. Ter weerszijden van het ruim bevinden zich bidkapellen voor den koning en de koningin die, van hier, door een scheve opening in den zijmuur, het uitzicht op het altaar hadden. Statig, hecht en licht is het uitwendige. Het Gothisch gewelfstelsel komt hier zoowel binnen als buiten tot volledige uiting.

Ook de kapel der abdij van S. Gerinain is aan vorige gebouwen verwant.

') Zie Viollet-le Duc, Art.: Cathedrale.

) Alleen het koor te Narbonne, een fragment als te Beauvais, komt deze in afmeting nabij.

3) Zie Viollet-le-Duc, Article: Chapelle.