is toegevoegd aan uw favorieten.

Grootkapitaal en kleinhandel

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Alleen in het artikel manufakturen geeft Dehn de volgende cijfers voor het filiaalbedrijf. «Bijna in alle Duitsche steden, zegt hij, zelfs in de kleinere, zijn de van de oudsher gevestigde zaken er zeer pijnlijk door getroffen. Te noemen zijn o. a. de firma's Wronker, Grand, Lissauer, en Bernhard ieder met 11 filialen, Alsberg, met 33, Schmoller & Knopf met 49 meest in het zuidwesten van Duitschland, Schneider met 42 en eindelijk de firma'sgroep van Tietz met 37 gedeeltelijk zeer groote zaken o a. in Stralsund, Keulen, (alleen hier zijn 4 filialen van Tietz met 1200 geëmployeerden) Elberfeld en Miinchen." ')

De Hannoversche enquêteverslagen wemelen van klachten, die wij nader bij de gevolgen voor den winkeliersstand zullen noteeren. Noemenswaard over den uitbreiding van het grootbedrijf is de volgende plaats uit een rapport van den sekretaris der handelskamer in Reutlingen, Wurtemberg:

»De filialen der grootkapitalistische handelsondernemingen breiden zich ook in de middelsoort en kleinere steden van Wurtemberg steeds meer uit, vooral in galanterie- en manufaktuurwaren. De groote kapitalistische winkelzaken hebben reeds meermalen den vorm van vennootschappen gekregen die geheele fabrieken uitsluitend of gedeeltelijk voor zich laten werken, of gepatenteerde artikelen alleen voor zich laten vervaardigen. Dat naast deze produktie in het groot welke

l) Dehn, t. a. p., bl. 40/41.