is toegevoegd aan uw favorieten.

Kapitaal en arbeid in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bracht dit tijdperk slechts de klassenbeweging der bourgeoisie tegen het voorburgerlijk regeeringssysteem.

Van deelneming der arbeidersklasse aan den strijd der bourgeoisie voor het parlementarisme, gelijk zij in die jaren in de andere West- en Europeesche landen regel was kon hier geen sprake zijn. Ten deele omdat de sterke druk van boven ontbrak, die elders behalve de kleine burgerij ook het proletariaat met de oppositioneele elementen der bourgeoisie deed samengaan, maar voornamelijk wegens de volslagen apathie, de geestelijke traagheid en versuffing van dat proletariaat zeiven, waardoor het als bondgenoot voor de middelklasse van zoo goed als geen waarde was.

Wat de kleine burgerij aangaat, in andere landen de groote kracht der revolutionaire bewegingen van dat tijdperk, en de brug tusschen bourgeoisie en proletariaat, zoo miste zij in Nederland volkomen zoowel het revolutionair élan, als de radikale geest die haar in Frankrijk in den voorgrond van elke volksbeweging brachten. Voor1 zoover zij demokratisch gezind was, kwam deze gezindheid overeenkomstig de ekonomisch-politieke achterlijkheid van ons land, en de daarmee samenhangende kracht der godsdienstige tradities, hoofdzakelijk niet op maatschappelijk maar op kerkelijk gebied tot uiting.

Wij vermeldden reeds met een enkel woord de bladen en blaadjes die buiten het kader der „fatsoenlijke'' liberale pers op eigen houtje een guerilla tegen de autokratie voerden. De voornaamste dezer bladen zijn ongetwijfeld de door van Bevervoorde geredigeerde „ Asmodée" en „de Burger" geweest. Eigenlijke volksbladen gelijk b.v. de „Ooievaar" en de door de Vries te Amsterdam uitgegeven „Hydra" dat waren, kan men het eene noch het andere noemen. Niet tot het volk, tot de arbeidende klasse richtte van Bevervoorde zich, maar gelijk hij zelf verklaarde, tot de „partie civilisée" (het beschaafde deel) der natie. De Asmodée, (later vereenigd met de Courrier Batave) was in het fransch geschreven, ook de prijs zou het blad voor den kleinen man onbereikbaar hebben gemaakt.