Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tegenslagen; de conservatief'-reactionnaire strooming won bij den dag. Euripides viel de democratie scherp aan; zelfs Sophocles, de oude vriend van Pericles, begon te twijfelen. De gedachte aan een herziening der staatsregeling in aristocratischen zin kreeg weldra vorm en kracht; de gegoeden, die de lasten van den oorlog droegen, wenschten de politieke macht te heroveren; tevens wenschten zij vrede en zelfs een verbond met Sparta. Theramenes was de leider der conservatief-reactionnaire partij; tot haar behoorde ook Thucydides. Maar ook deze partij was niet eensgezind; de conservatieven wilden terugkeer tot de wetgeving van Solon, de reactionnairen zelfs tot die van Draco. Met Alcibiades stond men in verbinding; met zijn hulp zou men in Athene de staatsregeling omverwerpen en tegelijk vrede sluiten met Sparta. Door deze laatste belofte werden velen te Athene bewogen zich bij de conservatieven aan te sluiten.

Zoo hadden deze de beste kans om hun slag te slaan. Eerst werden de invloedrijkste leiders der democratie door moord uit den weg geruimd. De door de elleude der tijden geheel gedemoraliseerde volksvergadering nam daarop in den zomer van 411 een aantal besluiten, die de constitutie geheel veranderden. In plaats van het souvereine volk kwamen 5000 aristocraten, gekozen uit de meest gegoeden. Totdat hun verkiezing zou hebben plaats De gehad, zou een Raad van Vierhonderd, allen vermogende aristocraten, Athene \ïeriinivif1"!. bestliren. De leiding geraakte ook bij deze revolutie dadelijk in de handen deiuiterste partijen: daardoor kwam van de beloofde verkiezing der 5000 niets; aan de Vierhonderd hadden de reactionnairen genoeg. Dit lichaam regeerde geheel eigenmachtig, veranderde de wetten, verwees zijn tegenstanders ter dood, tot ballingschap of confiscatie van goederen en benoemde nieuwe strategen en ambtenaren.

Onmiddellijk begon de nieuwe regeering vredesonderhandelingen met Sparta aan te knoopen. Maar terecht weigerde Koning Agis; het was voor Sparta onverschillig, wie in Athene regeerde. Nog erger was het, dat de Atheensche vloot bij Samos onder Thrasybulus en Thrasylus zich voor de democratie verklaarde. Zij knoopten onderhandelingen aan met Alcibiades, die zich thans weer tot de democraten wendde om op hun schouders naar Athene terug te keeren. Hij beloofde aan leger en vloot de hulp van Perzië en werd als belooning daarvoor tot strateeg gekozen. Daarmede waren leger en vloot in volle rebellie tegen de Vierhonderd. De terugslag was weldra te Athene voelbaar. De nieuwe regeering deed weinig anders dan zich met geweld handhaven. Bovendien ontstond er verdeeldheid tusschen de conservatieven en de reactionnairen: Theramenes kwam zelf in de oppositie en stelde openlijk den eisch, dat de Vijfduizend zouden worden verkozen. Maar den nekslag aan de oligarchische regeering gaf de groote nederlaag bij Eretria, waar de Atheensche vloot geheel werd verslagen; het verlies van Euboea was het gevolg. Toen zagen de Vierhonderd het einde van hun macht.

Sluiten