is toegevoegd aan uw favorieten.

De Nationale Konst-Gallery en het Koninklijk Museum

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hofdicht Endeldyk. Tenminste verschillende schilderijen zijn hem door zijn vader geschonken. Zoo teekende hij bij het kerkgezicht van Emanuel de Witte (N°. 141) aan: »dit stukje heeft vader W. v. d Pot mij gegeeven". Daar Willem van der Pot 28 Jan. 1783 gestorven is, is de tijd eenigzins bepaald, wanneer het stuk in de verzameling is gekomen.

Een ander stuk was hem door erfenis ten deel gevallen, nl. het zelfportret van Joost van Geel (N°. 42) »uit den boedel van Ignatia van Geel, deszelfs dogter geërft". Deze Ignatia van Geel had tot erfgenamen gesteld o. a. hare nichten Maria en Alida Viruly, en deze laatste was de eerste vrouw van Van der Pot. 1) In Sept. 1796 heeft P. J. Thijs, die nog herhaaldelijk genoemd zal worden, het stuk «gedubbeld".

778 Het eerst, dat wij van der Pot als kooper op zien treden was, toen 22 April 1778 te Gouda de inboedel verkocht werd van Ds. Samuel Beyerman. Bij die gelegenheid kocht hij *5 Pourtraiten van twee Mannen en drie Vrouwen, zynde Lansbergens, gekomen uit den boedel van Ds. S. Beyerman te Gouda, voor V* in dezelve betaald ƒ105.— dus f 210.—"2). Daar deze portretten geboekt staan onder het hoofd Bartholomeus van der Helst, mogen wij ze zonder bezwaar indentifieeren met de vijf portretten van dien meester die onder N°. 50 en 51 in de catalogus der verkooping van der Pot voorkwamen. Slechts een gedeelte van het eerste nummer is toen voor het Koninklijk Museum gekocht, wat wel jammer is, want "de vijf portretten vormden klaarblijkelijk een reeks, en gewapend met van der Pots aanteekening «zijnde Lansbergens", is het ook wel na te gaan, wie voorgesteld waren.

Ds. Samuel Beyerman was 3 Oct. 1694 te Rotterdam gedoopt als de zoon van Jacob Beyerman en Agatha van Lansbergen. Nu is Samuel van Lansbergen, de 24 Oct. 1669 te Rotterdam gestorven predikant, driemaal getrouwd, I reeds vóór 1621 met Maria Pietersdr. de Leest (overleden 25 Febr. 1652), II met Anna de Wou en III (1661) met Sara Busch. 3). Waar nu N°. 50 van den auctiecatalogus >een bejaard Mans portret" met twee pendanten aanwijst, »Een bejaard Vrouweportret" en een »jong Vrouweportret", daar mogen we veilig aannemen, dat deze portretten Samuel van Lansbergen en twee van zijn drie vrouwen voorstellen. Daar het voor het Koninklijk Museum gekochte vrouwenportret 1646 gedateerd is en het derde huwelijk van Samuel van Lansbergen eerst in 1661 gesloten werd, achten wij het waarschijnlijkst, dat nevens de zeker voorgestelde eerste vrouw ook de tweede door van der Helst geschilderd is. De fraaie portretten in het Rijksmuseum geven dus zonder twijfel te zien den bekenden Rotterdamschen predikant der Remonstrantsche gemeente Samuel van Lansbergen en diens eerste vrouw Maria Pietersdr. de Leest. — N°. 51 van den auctiecatalogus, »Een kloek Jongmans-portret, een open boek in de regterhand houdende. Achter hem een Gordijn en boeken in 't verschiet. Eene wedergade, zijnde het Portret eener jonge Vrouw, de handen op elkaar houdende; in den achtergrond eene stemmige Architectuur. Beiden kloek geteekend, breed en meesterlijk geschilderd ten halven lijve. Hoog 28, breed 22% duim. Paneel", zal dan de portretten van den jongen Ds. Samuel van Lansbergen en diens vrouw, Maria Visch, bevat hebben.

1) Hieromtrent is meer te vinden in Oud-Holland XVI, 38, 44, 45.

2) In den catalogus der verkooping, die 21 April 1778 ten huize van den overledene op de Oosthaven te Gouda had plaats gevonden, staan als gewoonlijk de familieportretten niet vermeld.

3) Mededeeling van Dr. E. Wiersum te Rotterdam.