is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene geschiedenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Arabieren in hooge mate den poëtischen aanleg van hun volk: aan hun hof vond men altyd dichters, die als van ouds den lof der helden en den onafgebroken strijd tegen de ongeloovigen bezongen. Naast deze poëzie ontstond een afzonderlijk genre, dat de verheerlijking van den vorst tot uitsluitend doel had. En naarmate de oude Arabische volkspoëzie in onbruik geraakte, vond men meer behagen in de gladde, gemaniereerde verzen, waarin die volkspoëzie werd nagevolgd. Naast deze kunstpoëzie ontstond nog voornamelijk onder den invloed van het Spaansche volkskarakter een nieuwe volkspoëzie, die door innig gevoel veel hooger staat dan de Arabische, welke maar al te dikwijls den inhoud aan het klankvol woordenspel opoffert. De klassieke vertegenwoordigers van deze richting leven wel na den val van het Khalifaat, maar zij stonden natuurlijk op de schouders hunner voorgangers, Abderrachman's tijdgenooten. Onder deze laatsten zijn Achmed Ibn Abd Rabbih en Said Ibn Moendhir te noemen. Geen kunst werd onder de Ommayaden in Spanje zoo algemeen beoefend als de dichtkunst: iedereen, om zoo te zeggen, dichtte. Te gelijk met de poëzie ontwikkelden zich ook de andere takken van literatuur; daaronder vielen naar Arabische begrippen ook de wetenschappen, waarbij aan den schoonen vorm de hoogste waarde werd gehecht. In godgeleerdheid en rechtsgeleerdheid, in taalkunde en philologie hebben de Arabieren in Spanje niet zoo uitgemunt als hun Oostersche stamgenooten. Maar hoogst belangrijk is het, wat door hen op het gebied der geschiedenis en aardrijkskunde is tot stand gebracht. Bijzonder groot is het aantal boeken, doör hen over deze vakken geschreven: daaraan hebben wij het te danken, dat het Arabische Spanje ons in ieder opzicht beter bekend is, dan de meeste andere landen in dien tijd. Het ligt evenwel voor de hand, dat bij de geschiedschrijvers en aardrijkskundigen, die allen aan het hof leefden en bijna onder de oogen van den Khalief schreven, een meer dan gewone critiek de medegedeelde feiten aan het van elders bekende moet toetsen. Dat bezwaar bestaat uit den aard der zaak niet bij de geneeskunde en de natuurwetenschappen, die evenwel weer in haar vrije beweging door de officieele orthodoxie waren belemmerd. Zoo kon de bespiegelende wijsbegeerte nooit recht tot bloei komen; wel de wiskunde, de sterrenkunde en de pharmacie, die ook om haar practisch nut met ijver werden beoefend. Vooral Abderrachman's opvolger Hakam II heeft door de bescherming van deze wetenschappen zich groote verdiensten verworven, niet alleen ten opzichte van Spanje, maar ook ten opzichte van de geheele wereld. Hij is wel de geleerdste vorst geweest, die ooit heeft geleefd. Tot zijn veertigste jaar van den troon uitgesloten, had hij zich geheel aan de wetenschappen gewijd; zonder ze op nieuwe banen te kunnen of willen leiden, was hij volkomen tehuis in alle wetenschappen van zyn tijd. Zijn grootste schat was zijn bibliotheek, die alles omvatte, wat hem op eenig gebied belangwekkend voorkwam: zij omvatte 400,000 boeken. Ook voor onderwijs deed deze Khalief zeer veel: te Cordova