Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de analogie der taal gevormd zijn van de namen harer voorgangers met stilzwijgen voorbij gaan, maar daarnevens zijn andere in gebruik, die oorspronkelijk gegeven om de afwijking op een bizonder punt der geloofsleer aan te wijzen, later meer algemeen zijn gebruikt. Zóó duidt de naam Kharidjiet oorspronkelijk niets anders aan dan „oproerling", en ziet dus op de stelling, dat de vorst slechts zoolang gehoorzaamheid kan vergen, als hij zich houdt aan de goddelijke wet, zoodat oproer gewettigd is, zoodra hij daarvan afwijkt. Doch later dient de naam om het complex van ketterijen aan te duiden, welke de eigenlijke Kharidjieten met hunne democratische denkbeelden aangaande den vorst verbinden. Een nog treffender voorbeeld van dit onjuist gebruik der sectennamen, is de naam Mo tazeliet. De naam duidt aan, gelijk 'genoegzaam bekend is '), dat de persoon, die hem draagt zich van iets heeft afgescheiden. Oorspronkelijk is hij gegeven 2) wegens de vrij onschuldige afwijking, die de Mo'tazelieten zich veroorloofden omtrent de bepaling van het eigenlijk wezen van den zondigen Moslim, waarvan boven met een woord gesproken is. Maar nu wilde het toeval, dat de persoon die dit gevoelen voordroeg, Wa^il ibn-Ata geheeten, te gelijk twee andere capitale ketterijen leerde nl. den vrijen wil en het niet bestaan der goddelijke attributen. Nu is de naam Motazeliet langzamerhand in gebruik gekomen

1) Ve. Dozy, Islamisme. 134. Z. d. D. M. G. XX, 32—33. Steiner, Die Mu'taziliten 25—26. Ik zie geen reden om met den laatste, de gewone voorstelling prijs te geven. De spelling Motazalieten is verouderd.

2) Vg. Mapoudi ed. Barbier de Meynard VI, 22. De naam Motazelieten voor hen, die AH weigerden te huldigen (abu-'l-Feda I, 282) heeft hiermede niets gemeen. Vroeger zagen wij, dat ook de naam Mordjiet verschillende personen aanduidt.

Sluiten