Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

betrekking, welke niet wordt uitgedrukt door het kennen van God? Er is geen andere betrekking, welke ook maar een der voorwaarden zou kunnen vervullen. Geene zou genoemd kunnen worden, welke niet op het gelaat het merk en het zegel der sterfelijkheid zou vertoonen. Maar dit. God te kennen, staat geheel op zich zelf. God te kennen, met God en met de eeuwigheid verbonden te zijn — als dit niet „het eeuwig bestaan" is van de biologie, wat kan er dan dichter nabij komen ? En toch zijn wij er nog op grooten afstand van verwijderd : een gemeenschap met den Eeuwige aan te knoopen, is nog niet verzekerd te zijn van het eeuwige leven. Men moet veronderstellen dat de gemeenschap zal blijven voortduren ; en dit te veronderstellen, is een p e t i t i o p r i n c i p i i. Zoo moeten wij dan nog bewijzen, dat het eeuwige leven er is. Maar laat ons het nog eens zeggen : wij zoeken hier geen bewijzen. Wij zoeken licht. Wij onderzoeken alleen van het verst vooruitstekend voorgebergte der wetenschap, of het waarlijk zoo is, dat wij door de nevelen heen de omtrekken aanschouwen van een ver verwijderde kust, en hieruit de mogelijkheid mogen afleiden, dat wij er te eeniger tijd zullen aanlanden.

Maar, zoo zou men kunnen tegenwerpen, het staat niemand vrij, die het vraagstuk der onsterfelijkheid uit wetenschappelijk oogpunt bespreekt, ten opzichte van het feit zelf volmaakt neutraal te blijven, 't Is niet genoeg te verklaren, dat men niets te voegen heeft bij de positieve argumenten. Zulks moge vrij staan ten opzichte van andere punten van aanraking tusschen wetenschap en godsdienst, maar hier mag dit niet. Men zegt, dat deze vraag reeds is beslist, en dat zij geen positieve zijde heeft. De wetenschap neemt een beslist negatieve houding aan tegenover de geheele opvatting van een onsterfelijkheid. In het aangezicht van eene indrukwekkende eenparigheid, waarmee zelfs de mogelijkheid van een toekomend leven geloochend wordt, kan men zich niet bepalen tot de verklaring, dat de wetenschap niet beweerde iets ten bewijze van een toekomend leven te kunnen aanvoeren, zonder dat men 't verwijt beloopt van onbeschaamd en oneerlijk te zijn. Wij moeten daarom een oogenblik onze aandacht wijden aan de kwestie van de mogelijkheid.

Sluiten