Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de godsdienst van de kerk en de godsdienst van den enkele één zijn. Maar juist om haar hooge en eenige plaats in godsdienstig opzicht betaamt het, dat menschen van tijd tot tijd onderzoeken, in hoeverre de kerk wezenlijk bevorderlijk is aan het geestelijk welzijn van die ontzachlijke godsdienstige gemeenschap, welke tot haar opziet als een voedster-moeder. En indien het ons hier moeielijk valt enkele verborgene misbruiken van dit eerwaardig stelsel te ontvouwen, worde het wel begrepen, dat dit misbruiken zijn, en dat de gewijde instelling zelve volstrekt niet gekwetst is geworden door den aanval eener goddelooze hand.

Het gevaar van het kerkgaan hangt grootendeels samen met den vorm van eeredienst, maar men kan zeggen, dat zelfs de volmaaktste kerk alle aanbidders in grooter of kleiner verzoeking tot parasitisme brengt. Zij bestaat wezenlijk hierin, dat elke kerk of kapel bij wijze van opdracht den arbeid of de aanbidding van anderen op zich neemt. Eén mensch is afgezonderd en aangewezen om een zeker bedrag van geestelijke waarheid voor al de anderen gereed te maken. Hij, indien hij een waar man is, ontvangt al de weldaden van een eigen werk. Hij vindt de waarheid/ neemt haar in zich op, wordt er door gevoed en verrijkt, eer hij haar aanbiedt aan zijn kudde. In ruime mate wil hij op zijn beurt een aantal van zijn hoorders voeden en verrijken. Maar toch zullen zij iets missen. Het vermogen om de waarheid uit de eerste hand te kiezen, en haar voor ons zeiven toe te eigenen, is een wettig recht van eiken Christen. Goed gebruikt brengt het hem de waarheid in haar aantrekkelijksten vorm ; zij biedt hem de gelegenheid om voor zich zelf de leerstellingen te toetsen; het maakt den godsdienst persoonlijk; het verdiept en versterkt de overtuigingen, welke dit waard zijn, namelijk de eerlijke; en het brengt het gemoed een grondslag aan van gewisheid in den godsdienst. Maar indien iemands geheele godsdienst verworven wordt door in te drinken wa t de Kerk voorzet, worden de vermogens om de waarheid te ontvangen niet alleen niet ontwikkeld, maar iemands geheele blik op de waarheid wordt bedorven. Hij, die het persoonlijk zoeken van de waarheid, onder welk voorwendsel ook, prijsgeeft, geeft de waarheid prijs. Het woord waarheid

Sluiten