Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reid. De gedachten zijn dieper dan de zijne, het geloof stouter, de eeredienst verhevener, de geheele ritus eerbiedwekkender en prachtiger. Wat natuurlijker, dan dat hij van lieverlede zijn persoonlijken godsdienst verwisselt tegen dien van het kerkgenootschap ? Wat ligt meer voor de hand, dan dat een openbare godsdienst langs onmerkbare trappen zijn persoonlijk geloof tracht te vervangen ? Wat is eenvoudiger dan zich zelf tevreden te stellen met de warmte van de ziel van een ander ? Wat is uitlokkender dan het afzonderlijk gebed op te geven voor het veel gemakkelijker formulier- bf Kerkgebed ? Wat, in één woord, is natuurlijker dan dat de onafhankelijke, vrij zich bewegende, en groeiende Sacculina ontaardt in een zorgelooze, nuttelooze, verarmde parasiet van het hooge kerkgestoelte ? Zelfs de ernstige pogingen, welke hij aanwendt om zijn persoonlijken godsdienst te sterken, eindigen vaak daarmeê, dat hij er nog verder van verwijderd raakt. Vol bewondering, ja met geestdrift hangende aan de lippen van een welsprekend kanselredenaar, zijn zinnen nu eens geprikkeld door den plechtigen dienst, dan in slaap gewiegd door de muziek zóó geniet de parasiet van het kerkgestoelte zijn wekelijksche godsvereering, terwijl zijn karakter onaangeroerd, zijn wil ongestaald, zijn onrijpe ziel niet levend gemaakt en onveredeld blijft. En in plaats van den wasdom te bevorderen van elk zijner leden, (en zeer dikwerf in de rechte verhouding tot de hooge voortreffelijkheid van het voedsel dat anderen voor hen gereed maken), houdt dit reusachtige stelsel van plaatsvervangende voeding de ontwikkeling tegen, en verhindert het de deugdelijke verzorging der ziel. Onze kerkei) vloeien over van leden, die bloot consumenten zijn ; hun belangstelling in den godsdienst is niet anders dan parasitisch. Hun eenige geestelijke oefening bestaat in het werktuigelijk indrinken, en in zich opnemen, terwijl de geestelijke de getrouwe hermietkrab is, op wie men eiken Zondag staat maakt voor de levering van 't voedsel voor minstens een week.

Een phvzioloog zou het organisme, dat uit zulk een proces te voorschijn komt, beschrijven als een geval van „gestoorde ontwikkeling." De kerkelijke parasiet, die niet zelf leert bidden, is er tevreden meê, dat er voor hem wordt gebeden.

Sluiten