Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schijnlijk we! kunnen gestaafd worden, dat in die gevallen, waarin predikantszonen het ambt van hun vader oneer aandoen, bijna altijd dat ambt meer uit gewoonte en blootverstandelijk, dan met geestelijke opgewektheid waargenomen werd. In de zedelijke en geestelijke wereld vloeien de resultaten met grooter getrouwheid dan wij nu nog waarnemen, uit de zoo gewichtige wet der erfelijkheid, De parasiet kweekt den parasiet en eerst in het tweede geslacht zijn de nakomelingen soms wijs genoeg, om die ontdekking te doen, en eerlijk genoeg, om haar openlijk te erkennen.

Wij -gaan nu over tot de beschouwing van een anderen vorm van parasitisme, die, ofschoon nauw samenhangende met hetgeen reeds werd besproken, toch van genoeg belang is, om afzonderlijk behandeld te worden. Tot enger kring beperkt, maar dien niet minder verwoestende, is het parasitisme dat voortvloeit uit het misbruik van sommige godgeleerde stelsels.

Op haar eigen plaats is natuurlijk de theologie even noodig als de Kerk. In elk volmaakt godsdienstig systeem moeten drie belangrijke vakken altijd vertegenwoordigd zijn : kritiek, dogmatiek en „evangelisme." Zonder de eerste hebben wij' geen waarborg voor de waarheid, zonder de tweede geen verdediging van de waarheid, en zonder de derde geen verbreiding van de waarheid. Maar wanneer deze drie vakken ondereen vermengd worden ; wanneer de taak van elk afzonderlijk wordt vergeten ; wanneer het een verplicht wordt te werken voor het ander, of het eene wordt ontwikkeld door de Kerk of een enkel persoon ten koste van de overige dan is het resultaat noodlottig. Het bijzondere misbruik echter, waarover wij nu te spreken hebben, geldt het streven in orthodoxe gemeenten, om allereerst de rechtzinnigheid te verheffen boven alle andere bestanddeelen in den godsdienst, en in de tweede plaats het aankleven van goede begrippen gelijk te stellen met het bezit van de waarheid.

Het dogmatisch preêken is, gelukkig, tegenwoordig minder in zwang dan in de vorige eeuw, maar nog altijd zijn er zeer velen, die met den godsdienst alleen in aanraking komen door middel van theologische formules. Deze methode kan tot haar verdediging wel het een en ander aanvoeren. Wat

Sluiten