Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

indien zij ons een gewichtige reden aan de hand doet, waarom deze moeielijkheid moet bestaan, 't Is erkend, dat het zeer moeielijk valt, om uit te maken, of van twee gegeven karakters het eene natuurlijk en het andere geestelijk is. Maar kunnen wij deze bezwarende omstandigheid voldoende rechtvaardigen, het feit verliest als tegenwerping zijn gewicht, en 't geheele vraagstuk wordt geplaatst op een anderen grond.

't Verschil in schoonheid tusschen kristal en schelp. Iaat ons dit nóg eens zeggen, is onmerkbaar. Maar vestig een oogenblik uw aandacht niet op hun uiterlijk, maar op hetgeen met hen geschieden kan, op hun verhouding tot het toekomende, en op hun plaats in de evolutie. Het kristal heeft zijn toppunt van ontwikkeling bereikt. Het kan niet schooner worden dan het nu is. Verbrijzel het, en geef het de gelegenheid zich op nieuw te tooien, en het zal juist hetzelfde doen wat het reeds deed. Het zal zich zelf vormen tot een zes-zijdige pyramide, en voortgaan met dienzelfden vorm aan te nemen tot in het oneindige, zoo dikwijls het wordt opgelost, en zonder ooit een haarbreed anders te worden. De wet van kristallisatie vergunt het deze grens te bereiken, en niets anders binnen zijn rijk kan er iets voor doen. In het kristal zien wij vóór ons het maximum van schoonheid in de anorganische wereld. Maar de schelp plaatst volstrekt niet de hoogste organische wereld voor onze oogen. Op zich zelf is zij een der nederigste vormen van het ongewervelde onder-rijk der organische wereld ; en hier zijn andere vormen binnen dit gebied zóó verschillend in honderde opzichten van de schelp, dat vergissing hier eenvoudig onmogelijk is.

Wanneer wij een man aantreffen van een hoog zedelijk karakter, dan ontmoeten wij het hoogste, wat het organische rijk kan voortbrengen. Maar als wij een geestelijk mensch ontmoeten, staan wij voor den laagsten vorm van leven in de geestelijke wereld. Deze beiden tegenover elkander te plaatsen, en er zich over te verwonderen, dat oogenschijnlijk de een zoo weinig voortreffelijker is dan de ander, is onwetenschappelijk en onjuist. De geestelijke mensch is een nog ongevormd embryo, nu nog verborgen in zijn aardsch omhulsel, gelijk een vlinderpop, terwijl de natuurlijke mensch de opvoeding en ontwikkeling

Sluiten