Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

andere zwak en van geringe spanning kunnen zijn. We vinden voor die hoedanigheden namen uit en noemen de eenheid van de intensiteit "volt" en die van hoeveelheid „amperè". Dan vinden we nog andere namen uit, om aan te duiden in hoeverre verschillende stoffen de electriciteit kunnen geleiden en we spreken van „ohms" als de maat van weerstand, die zulke stoffen bieden bij het doorlaten van electrische stroomen. Ondertusschen is er echter niemand, die weet of er wel iets te geleiden valt, of electriciteit een fluïde is, zooals een gas, maar alleen veel fijner, öf slechts een trilling in die geheimzinnige middenstof, die de geheele ruimte doordringt nl. de ether.

Wij kunnen het denkbeeld, dat ik u wensch voor te leggen, nog op andere wijze door voorbeelden toelichten. Wij weten nl. allen sinds Newton's ontdekkingen heel wat over de wijze waarop de zwaartekracht werkt. Hare onveranderlijke uitkomsten zijn aan vele bekende wetten onderworpen. Ze is eene kracht, die steeds in bepaalde verhouding staat tot de "massa" (laat ons voor de praktijk het "gewicht" zeggen) van de lichamen waarop zij werkt en tevens tot hun onderlingen afstand. Maar hier houdt dan ook de kennis van de meest gevorderde wetenschapsmensch op. Niemand kan een antwoord geven, wanneer we vragen: Wat is zwaartekracht? Zoo gaat 't eveneens met de eenvoudigste zaken in het dagelijksch leven. Wat gebeurt er als ge een stuk steenkool brandt? Wij weten, dat de verschillende bestanddeelen van de steenkool chemische verbindingen aangaan met de zuurstof van de lucht, maar wij weten in 't geheel niet, waarom dat proces daarbij licht en warmte ontwikkelt. Verbranding is het eenvoudigste en toch in sommige opzichten nog een der raadselachtigste natuurverschijnselen.

Hiermede wil ik echter niet de vorderingen der wetenschap afbreken, noch zelfs hare methoden, hoewel deze mettertijd waarschijnlijk aanzienlijke wijzigingen zullen ondergaan; maar het is met betrekking tot de studie der Natuur belangrijk om de uitgestrektheid èn de beperktheid der wetenschap goed te leeren kennen, omdat er nu andere wijzen zijn, om de Natuur te onderzoeken dan door middel van laboratorium en observatorium alleen. Van tijd tot tijd zal ik daarover evenals over de vorderingen van de gewone wetenschap langs de bekende lijnen, iets vertellen. Dat, wat wij gewoonlijk onder wetenschap verstaan, is

Sluiten