Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bestaande rechtsorde, is een droombeeld geweest van een vroeger geslacht Den Staat is de zooveel zwaardere taak op de schouders gelegd, in heel het ingewikkeld samenstel van het maatschappelijk leven ordenend en regelend op te treden en nieuwe rechtsvormen te scheppen voor gewijzigde verhoudingen. Het is niet het minst de voorziening in de nieuw ontstane behoeften van de klassen der loonarbeiders, die aan zijne werkzaamheid hooge eischen stelt. Schoon de oplossing van wat als het sociale vraagstuk pleegt te worden aangeduid, niet uitsluitend, zelfs niet in de eerste plaats van wetten is te verwachten, zal toch de Staat gedurende tal van jaren geroepen zijn, aan de geleidelijke oplossing daarvan zijn werkdadigen steun te geven.

Met deze feiten valt rekening te houden. De dagen, dat het volk het moest prijzen zooals de heeren het zouden wijzen, zijn onherroepelijk voorbij. Deze realiteit kan niet langer miskennen, zelfs wie geneigd mocht zijn, haar te betreuren. Tegelijkertijd zijn het de belangen der arbeiders die vóór alles de zorg des wetgevers eischen. — Welnu, ons standpunt is in de eerste plaats, dat het in dit tijdsgewricht schadelijk en zelfs roekeloos ware, juist aan de groote meerderheid van dat deel der bevolking het kiesrecht en daarmede de mogelijkheid om zelfstandig op wetgeving en staatsbestuur invloed te oefenen, te onthouden. Vóór alles moet worden voorkomen, dat de natie gescheiden worde in twee deelen, waarvan het eene zich gaat gevoelen als door het andere geregeerd en overheerscht, als verkort in zijne rechten en geschaad in zijne belangen. Is eenmaal zoodanige klove ontstaan, dan baten niet de best bedoelde pogingen om tegemoet te komen aan rechtmatige verlangens en om te voorzien in werkelijke behoeften. Alles stuit dan af op het eenmaal geboren wantrouwen en de wederzijdsche verbittering doodt alle onderlinge waardeering en samenwerking. — Weinig lessen der geschiedenis zijn zoo duur betaald als deze, dat, wanneer de toekenning van politieke rechten niet gelijken tred houdt met gewijzigde

Sluiten