Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kracht van het stembiljet. De practijk der verkiezingen bevordert op den duur de politieke ontwikkeling. Een volk, dat lange jaren politieke rechten heeft gehad, leert deze begrijpen en op oordeelkundige wijze gebruiken. Het genot van de rechten des Staatsburgers kweekt het besef van de plichten des Staatsburgers. Te zeer wordt thans nog bijl zeer velen in het kiesrecht uitsluitend een middel gezien om de macht van den Staat dienstbaar te maken aan de ( behartiging van de belangen der eigene klasse; te weinig wordt begrepen, dat dit recht beoogt niet het belang van / hem, wien het wordt toegekend, maar dat van den Staat, i van het organisme, waarvan allen deel uitmaken, welke i plaats ook in de maatschappij bekleedend. Zal de democratie s de zware problemen, die zij vóór zich heeft, tot eene oplossing weten te brengen, dan zal zij zich van die waarheid hebben te doordringen. Maar evenals het individu zijne wijsheid moet opdoen in de school des levens, moet ook een volk zijne rechten door veeljarige praktijk leeren gebruiken. Het gevoel van verantwoordelijkheid voor den gang van 's Lands zaken wordt eerst verkregen door die klassen der bevolking, die gedurende betrekkelijk geruimen tijd in politieken zin mondig zijn verklaard en tot daadwerkelijk deelneming aan het Staatsbestuur zijn geroepen. In dit opzicht wreekt zich ten onzent het te conservatieve régime, dat achter ons ligt. Had men na 1848 dadelijk ingezien, dat eene geleidelijke uitbreiding van het kiesrecht in 's Lands welbegrepen belang noodzakelijk was, dan zou het besef van de plichten, die het Staatsburgerschap medebrengt, meer tot alle kringen der samenleving zijn doorgedrongen. Voor de toekomst dient die fout te worden vermeden. — Onder de nieuwe kiezers zullen er ongetwijfeld velen zijn, die voorloopig het hun toegekend recht nog niet waardig zullen blijken; maar, naar onze vaste overtuiging, zal juist de uitoefening van dat recht het eenige middel zijn om hierin verbetering te brengen.

Ook in een ander opzicht verwachten wij veel van de

Sluiten