Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De stem des kiezers heeft nu eene dubbele uitwerking: vooreerst geldt zij als eene stem voor de partij, welke de lijst heeft ingediend, en in de tweede plaats komt zij ten goede aan den candidaat, aan wien de kiezer de voorkeur heeft gegeven.

Bij de opname der stemmen treedt deze „dubbele gelijktijdige keuze" duidelijk op den voorgrond: vooreerst wordt elke stem in aanmerking genomen, waar het geldt de beantwoording der vragen, welke partijen eene vertegenwoordiging zullen hebben, welke niet, en hoe groot het getal afgevaardigden zijn zal, waarop elke partij recht heeft; en verder strekt iedere stem om vast te stellen, welke candidaten als vertegenwoordigers der partijen naar het vertegenwoordigend lichaam zullen worden afgezonden. Niet de boven aan de partijlijsten geplaatste candidaten, maar degenen, welke de meeste stemmen van voorkeur op zich hebben weten te vereenigen, worden verkozen verklaard.

Hoezeer het stelsel der dubbele gelijktijdige keuze den kiezer meerdere vrijheid schenkt dan dat der concurreerende lijsten, door hem toe te staan de volgorde der candidaten van de partijlijst te veranderen, zoo bindt het hem nog aan de candidaten dier lijst. Nog grootere vrijheid verschaft den kiezer

III. Het stelsel der vrije lijsten. ')

Dit stelsel toch vergunt den kiezer, naar willekeur, in de volgorde, die hij goed zal vinden, op zijn stembillet de candidaten van alle de verschillende ingediende lijsten te plaatsen. Het aantal stemmen van iedere partij wordt dan bepaald door de som van de stemmen, die op alle hare candidaten zijn uitgebracht, terwijl tot het aantal vertegenwoordigers, waarop iedere partij recht heeft, diegenen harer

') In 1871 aangenomen door de „Assocation Réformiste" te Genève, die vroeger, in 1867, het stelsel der mededingende candidatenlijsten had voorgesteld.

Sluiten