Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de genade in het algemeen; de eerste brief aan de Korinthiërs over de genade in de heilige Sacramenten, de tweede over de bedienaren dezer genadebrengende Sacramenten; de brief aan de Galaters over het onteeren der sacramenteele genadekracht door het bij behouden der oudtestamentische Sacramenten. — De overige epistelen beschouwen de uitwerkselen der genade in Gods Kerk: zoo handelt de brief aan de Ephesiërs over de stichting, — die aan de Philippensers over de bevestiging en

uitbreiding, die aan de Kolossensers over de tegenwoordige,

die aan de Thessalonicensers over de toekomstige vervolgingen der kerkelijke Eenheid. De eerste brief aan Timotheus geeft vermaningen over het onderwijzen en besturen der Kerk, de tweede is een aanwakkering tot standvastigheid bij dc vervolgingen. In den brief aan Titus komt de verdediging der Kerk tegen de dwaalleeraren, in dien aan Philemon komen de plichten van wereldlijke overheden ter sprake (1).

Dat niet alle inhoudsverscheidenheid der paulinische epistelen, maar alleen het hoofddenkbeeld van Paulus' leven en prediking door dit systematisch overzicht wordt aangegeven, blijkt genoegzaam.

In alle brieven heerscht een vaste methode. Uit een schoonen, toepasselijken Schriftuurtekst wordt voor eiken brief een belangrijke Prologus ontwikkeld. Niet zonder het bekende „ten eerste", „ten tweede', enz., waarmee men toenmaals bij eene betrekkelijke schaarschte van handboeken het geheugen steun gaf, volgen nu de deels dogmatische, deels polemische, deels zedenkundige ophelderingen. Den samenhang der denkbeelden in het volle licht te plaatsen, blijkt een hoofdstreven des Aquiners; hij drijft dit tot in de kleinste bijzonderheden door, niets schat hij gering, geen enkele zinsnede ontsnapt aan zijne nauwkeurig logische uiteenzetting. Woorden en zinsneden, die eerst als verborgen lagen, worden eensklaps zichtbaar. Steeds objectief, smeedt de schrijver niet zelf de leer der H. Schrift, maar spoort haar op, en toont er wetenschappelijk het logisch verband van (2), zoodat eerst iedere epistel afzonderlijk en later alle epistelen met elkander als één schoon geheel verschijnen.

Hoewel Thomas' genie zich misschien het luisterrijkst open-

(1) Prol. ad. Rom.

(2) Dr. Werner, der H. Thomas, p. 251.

Sluiten