Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ten te erkennen dan die in de stof zetelen, en alle

zedelijkheid en eerzaamheid is te stellen in het

opeenhoopen en vermeerderen van rijkdommen, hoe dan ook, en in het verzadigen zijner lusten."

De „vetmestingsburger-moraal" steunt op het materialisme. Ook vele liberalen zijn aanhangers „van dergelijke laagstaande beweegredenen". (Qoetz 214). De ultramontanen zijn doorgaans tegenstanders van het materialisme. Zoude dat ook staatsgevaarlijk zijn? Het vaticaansche concilie zegt (S. III, Kan. 1): „Wie zoo onbeschaamd is te beweren, dat er buiten de stof niets bestaat, die worde uitgesloten". De zedelijkheid bestaat in eene van materieel voordeel, nadeel of genot geheel en al verschillende hoedanigheid onzer vrije, overdachte handelingen. Vele liberalen loochenen de vrijheid van wil, een der voorwaarden 'der zedelijkheid. Daarin zijn de ultramontanen ook weer betere menschen dan vele anti-ultramontanen.

Katholieke leer: Er zijn nog andere krachten te erkennen, dan die in de stof zetelen en geen zedelijkheid en eerzaamheid is te stellen in het opeenhoopen en vermeerderen van rijkdommen, met ongeoorloofde middelen en in het onbegrensde verzadigen zijner lusten.

59. Syllabus-stelling: „Het recht bestaat in het stoffelijk feit, en alle plichten der menschen zijn een ijdele naam, en alle menschelijke feiten hebben kracht van recht."

Volgens deze materialistische beginselen handelden de liberale staatslieden van Italië, bij de berooving van den Apostolischen Stoel. Het recht bestaat jiiet in een stoffelijk feit, maar is iets zedelijks. Derhalve

4S3

Sluiten