Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van den nieuweren tijd" (III) Of zij juist de belangrijkste is, daarover kan men twisten, echter is zij in ieder geval zeer belangrijk. „De Syllabus is het programma van het Ultramontanisme", waarvan kennis te nemen „patriotische plicht is" (1, 2) zegt hij. Dat is zeer juist, daar ieder goed patriot de waarheid kennen moet. Met groote naïviteit zegt de anti-ultra'montane graaf: „De Syllabus is geen nieuwe leer: het is de sententieuse samenvatting van eeuwenoude ultraTiontaansche theorie en practijk en het onveranderlijke programma der toekomst" (26). Dan is dus het liberale geschreeuw tegen den Syllabus veel lawaai voor niets en het ultra-montanisme is niets anders dan de eeuwenoude Kerk. Dan had ook vorst Bismarck ongelijk, wanneer hij den 30. Juni 1871 zeide: „De Syllabus bevat leerstellingen, wier doorzetting van de zijde der Katholieke Kerk elk wereldjijk staatsgezag onvoorwaardelijk aan het wankelen brengen moet". (Coll. Lac. VII, 164). En zonderling, de Pruisische staat en ook andere staten bestaan nog, meer dan 40 jaren na het verschijnen van den Syllabus.

De stellingen van den Syllabus richten zich slechts tegen de verkeerde stellingen van het liberalisme, niet tegen de grondslagen van het openbaar leven der beschaafde volken. Het is eene vervalsching van Hoensbroech, wanneer hij van Rome's aanspraak op de absolute heerschappij over het geheele beschavir\gs- en onderwijswezen bazelt (26). Rome Iaat aan de wereldlijke beschaving op haar gebied volle vrijheid en weert slechts den ongodsdienstigen invloed op de beschaving. „Index en preventieve censuur" bestaan in de Kerk „tot heden toe" (27), maar slechts voor theologische of het theologische gebied betreffende geschriften.

Daartoe heeft de Kerk het recht. In de „Indexlijst

307

Sluiten