Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarom verantwoordelijk voor. Waar sprake is van zedelijkheid, komen alleen zijne vrije handelingen in aanmerking.

Nochtans ondergaat de wil allerlei invloeden, die hem de vrijheid niet ontnemen, maar hem naar het een meer trekken dan naar het andere. Wij denken vooral aan de hartstochten. Deze zijn niet een voortbrengsel van maatschappelijke verhoudingen, maar zijn een deel van 's menschen natuur en hebben als zoodanig reden van bestaan, en zullen altijd, hoe ook de maatschappij zij ingericht, hun invloed doen gevoelen. Dewijl de mensch juist mensch is door zijne hoogere vermogens, verstand en wil, behooren deze steeds de hartstochten te beheerschen, welke dan machtige hefboomen zijn ten goede. Maar dewijl die heerschappij soms met zooveel moeilijkheden en zelfoverwinning gepaard gaat, zal de mensch dikwijls, en wel vrijwillig, aan hun eischen toegeven; en daardoor zijn zij de oorzaak van zooveel kwaad en rampspoed voor de maatschappij. Wij moeten dus altijd met de menschelijke hartstochten rekening houden.

Het einddoel van het aldus samengestelde wezen, den mensch, is het volmaakte en eeuwige geluk hiernamaals. Zelfs al was hij niet tot de bovennatuurlijke orde verheven, dan nog zou het innnigste van zijn wezen een volmaakt en eeuwig geluk als einddoel vorderen. Zonder dat is de mensch het onverklaarbaarste raadsel. Het is de voltooiing van zijne natuur. Zijn geheele bestaan is mislukt, als hij dat einddoel mist. Vandaar de onverzadelijke zucht naar geluk, die zich in al zijne handelingen openbaart, maar die alleen door de eeuwige gelukzaligheid

2

Sluiten