Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

algemeen, maatschappelijk welzijn ontleent. Hij noemt hem noodzakelijk als aansporing tot den arbeid, als vereischte voor de maatschappelijke orde en als waarborg van onderlingen vrede. Zou dus de private eigendom tegen dat doel ingaan, dan heeft hij geen reden van bestaan en wordt hij door de natuurwet veroordeeld. Al strekt het abstract eigendomsrecht, dat uit de natuurlijke noodzakelijkheid van den privaten eigendom als instelling v olgt, eerst en onmiddellijk ten bate van den eigenaar, het mag toch niet zoo worden aangewend, dat de algemeene bestemming der aardsche goederen gemist wordt. Het gebruik daarvan moet steeds tot zekere hoogte gemeenschappelijk zijn, zoodat het strekke tot welzijn der geheele maatschappij en niemand daarvan volkomen worde uitgesloten 1).

98. Uit het boven gezegde volgen voor den bezitter verplichtingen tegenover hen, die niet bezitten, voor den rijke tegenover den arme.

Hieruit toch besluiten wij aanstonds, dat iemand, die in uitersten nood verkeert, en noch in eigen arbeid noch in anderer medelijden een middel vindt om zich te redden, de volle bevoegdheid bezit om datgene, wat hij op het oogenblik noodig heeft, te nemen. Het natuurlijk recht op het leven en derhalve op datgene, wat daarvoor strikt noodzakelijk is, kan niet door het privaat eigendomsrecht worden opgeheven. De algemeene bestemming der aardsche goedei en stelt hier aan het privaat bezit een grens. In

) >S. Th. II. II. Q. 66, a. 2; Ene. R. X. § 6, „Neque est."

Sluiten