Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kwamen, namen zij aan, dat er volstrekt niets onveranderlijk is; niets van liet bestaande, zelfs geen waarbeden, geen begrippen, geen beginselen. Alles is in beweging en ontwikkeling. Onveranderlijk alleen is bet eeuwige zijn en niet-zijn, worden en vergaan. De grondwet van alle bewegingsprocessen is „de negatie der negatie" van liegel. In elk wordingsproces staan de tegenovergestelde phasen naast elkaar, en wel zoo, dat de lagere ontwikkelingsphase in zich het beginsel draagt van eene hoogere. Elk verschijnsel is de negatie van een voorgaand en voert zijn eigen negatie als kiem van een toekomstigen vorm met zich mede. Een paar voorbeelden mogen deze diepzinnigheden eenigszins ophelderen. Een aardappel brengt een plant voort en gaat daardoor verloren, — negatie van den aardappel: maar die plant brengt weer aardappelen voort, waarbij zij zelf sterft, — negatie der negatie. Het oorspronkelijke communisme ontwikkelt zich tot privaateigendom, — negatie van het communisme; dit gaat in de toekomst op in een hooger communisme, — negatie der negatie.

2°. Hegel was idealist: hij liet de gansche wereld zich ontwikkelen uit de „idee". Dat beviel minder aan Marx en Engels. Doch daar redde hen de materialist Feuerbach. Alles is stof, en de wijze waarop zij bestaat, is beweging. Stof in beweging : daaruit ontwikkelt zich alles, ook de geest, ook de godheid. Dit viel meer in den smaak bij de grondleggers van het wetenschappelijk socialisme. De taak der wetenschap was dus de bewegingswetten van de stof op te sporen, volgens Hegel's algemeene wet van de negatie der negatie.

Sluiten