Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

weet men van moeilijken of afstootenden arbeid niet af; daar wordt men zelfs niet geplaagd door onaangenaamheden, die overigens van 's menschen toedoen niet afhangen. Bebel b.v. verzekert, dat de menschen niet meer ziek zullen worden, maar dat nagenoeg allen eerst van ouderdom zullen sterven. En dat wordt als hooge ernst opgediend aan de „bewuste" en „denkende" arbeiders. Het is immers geen weerlegging waard?

138. Verdiepen wij ons niet in die droomerijen, maar houden wij ons aan de hoofdlijnen.

De productie-middelen worden collectief eigendom en mogen voor voortbrenging niet worden aangewend dan ten bate der gemeenschap. Maar bepaal nu eens in bijzonderheden, welke zaken en wanneer zij productie-middel zijn en houd er dan eens oog op, dat niemand iets daarmee voortbrengt te eigen bate. Men zou immers iederen burger onder voortdurend politie-toezicht moeten plaatsen, en dat in het rijk der vrijheid! — Maar de menschen zullen niet meer van hebzucht te lijden hebben. — Is dat ernst?

Men zal produceeren niet meer of minder dan de behoeften vorderen. Maar wie stelt die behoeften vast? Dat een huisvader zulks overzien kan, ja; maar de administrateurs van een staat? En al heeft men de juiste lijst der behoeften; hoe zal men het dan b.v. bij natuurproducten, waar lang niet alles van 's menschen voorzienigheid afhangt, aanleggen om in den oogsttijd juist zooveel te hebben als noodig is? En hoe zal het in dat rijk van vrijheid, gelijkheid en geluk gesteld zijn met de

Sluiten