Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de ledematen van het. gezin gelijk eertijds de bij den meester inwonende gezellen: de inrichting der moderne industrie heeft de banden veel losser gemaakt. Maar wanneer wij samenvatten wat wij in deze en de vorige § betoogden, dan is het, niet moeilijk in de societas jrntrona/is onderscheidene trekken der societas herilis te herkennen.

Wanneer nu de werklieden en vooral de patroon zich door den waren christelijken geest laten leiden, zal deze in zijne fabriek de verhouding van het huisgezin zooveel mogelijk trachten 11a te bootsen. Hij zal zijn volk voorgaan door een goed voorbeeld; hij zal hun godsdienst en zedelijkheid niet alleen niet in gevaar brengen, maar ook positief bevorderen: hij zal, buiten de strikte verplichtingen van het contract om, hun stoffelijk welzijn behartigen : zij zullen het voorwerp uitmaken zijner genegenheid en toewijding. Hij staat wel verder van hen af dan de huisvader van zijne dienstboden; maar wanneer hij zijn ijver door wijsheid en takt weet te regelen, kan hij een zeer weldadigen invloed uitoefenen.

Dat deze opvatting onder de heerschappij der moderne beginselen aan velen ongerijmd kan schijnen, is begrijpelijk. Dat hare uitvoering, door de verspreiding van wantrouwen en de ophitsing tot klassenhaat, in vele gevallen onmogelijk is, zien wij voor oogen. Maar dat neemt niet weg, dat deze en geene andere de christelijke opvatting is van de verhouding tusschen patroon en arbeiders.

Sluiten