Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bijzien der werkelijkheid, gemeenschap van goederen en vrouwen predikt, omdat voor hem de Staat, als algemeenheid alles, het empirisch individu niets is, zoo mist Aristoteles ter andere zijde, door in de politiek bij de empirisch gegeven werkelijkheid te blijven staan, het ideaal, dat, boven de bestaande werkelijkheid uitreikende, het voorbeeld zijn moet, waarnaar de maatschappij moet streven."

Inderdaad was Aristoteles, bij Plato vergeleken, empirist. Yan een smachtend hunkeren, om uit de banden des vleesches verlost te worden, van eene beschouwing, volgens welke het leven eene onophoudelijke voorbereiding tot den dood behoort te zijn, is bij Aristoteles geen sprake. Zijn blik is niet op eene andere hoogere wereld gericht, die hij als het vaderland zijner ziel iefheeft, maar hij gevoelt zich te huis in deze wereld ondanks hare onvolkomenheden en slaat haar met liefde en belangstelling gade. Daaraan is het te danken, dat Aristoteles de bouwmeester, althans de grondlegger van verschillende wetenschappen, de magister der eeuwen die na hem gekomen zijn, wat wereldsche wijsheid betreft, is kunnen worden.

Yan Plato is gezegd, dat hij een Christen was, die aan de stichting van het Christendom voorafging. Niemand zou het ooit in den zin krijgen iets dergelijks van Aristoteles te beweren. Augustinus voelde zich meer verwant aan Plato dan aan Aristoteles. De geschriften van den Stagyriet zijn een goudmijn van feiten, welke enkel aan de hand der ervaring konden worden ontdekt. Zij ademen niet den godsdienstzin, die aan Plato eigen was, zij bevatten niet het mystiek-religieuse element, dat Plato kenmerkt.

Zelfs kan er met een schijn van recht beweerd worden, dat Aristoteles ook in zijne leer der kennis empirist was. Men weet, dat door hem in zijne Analytica Priora op voor alle tijden geldige wijze de theorie van den syllogismus is ontvouwd. Nu

Sluiten