Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

auf die Klangl'arbe des In tervalles keinen Einfluss. Ein Eiufluss der Phaaenverschiebung tritt uur dann auf', wenn in den Kliingen gleichhohe Obertöne vorhanden sind. die miteinander interferieren können. Der einzige Kali, wo Phaaenverschiebung direct hörbar wird, ist deuinach der Einklang."

L.

Beschouwen wij één van L i 11 d i g's proeven wat van naderbij. ()j> blz. 205 vermeldt hjj de proef' met liet quint-interval. Neemt hij op beide schijven, waarvan de eene den laagsten toon, de andere de quint van dezen voortbrengt, gelijkpoolplaatsing, dan heeft de phasewisseling een duidelijken invloed op den klankaard. Deze ondergaat nl. eene verandering, en wel blijkt deze te bestaan in optreden en uitgedoofd worden van den eersten gemeenschappelijken boventoon. Dit is de octaaf van den hoogsten toon van het interval. — Mij de tweede proef produceert hij dezen hoogsten toon niet wisselpoolplaatsing der magneetjes. Daardoor verdwijnt de octaaf. De intensiteitswisseling van den eersten gemeenschappelijken boventoon is dan verdwenen en daarmee ook de wisseling van den klankaard.

Daar hij 1111 zegt, dat andere veranderingen van den klank niet waargenomen werden, zoo kunnen wij direct besluiten, dat L i 11 d i g 's proeven bij de zwevingsproeven met resonantie-stemvorken in beteeken is ten achter staan. Want hoe duidelijk hoort een eenifszins

" o

geoefend oor bij deze laatste de timbre-wisseling van de quint en hoe volkomen zeker is als wezen daarvan de intensiteitswisseling van den verschiltoon vast te stellen! Bij L i 11 d i g eene reeks boventonen en de van ouds bekende boventoonzwevingen, bij de zireriin/nproereii met stemvorken geene boventonen herkenbaar en toch duidelijke wisseling van den gehoorden klank, die bij L i 11 d i g 's proeven een opmerkzaam oor tevergeefs zocht. Zegt niet ook Lord K e 1 v i n, hoewel ook bij zijne proeven niets van boventonen of boventoonzwevingen te bespeuren viel, van de tweeklankzwevingen:

»In favourable circunistances, and with careful attention, a rariatton <>/ the ijuulUi) oj the sound recurring periodicallv in these successive cycles is distinctly heard, even In/ nu unjiriictixeil ine, unless

Sluiten