Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

cm8 water men in het bakje moet brengen oin dezelfde uitrekking te krijgen, als door het lood wordt teweeggebracht. Op dezelfde wijze kan ook een kracht die wij met de hand o]) het ondereinde van de veer uitoefenen, of een electrische of magnetische aantrekking die op een aan de veer gehangen lichaam werkt, in grammen en onderdeden daarvan worden gemeten.

Wij behoeven wel niet te zeggen dat men het gewicht van een lichaam met een balans nauwkeuriger kan bepalen dan met een spiraal veer. Wij onderstellen echter bij deze beschouwingen dat men een veer gebruikt omdat men daarmee ook allerlei andere krachten gemakkelijk kan meten.

In werkelijkheid wordt het gewicht van een lichaam niet rechtstreeks vergeleken met dat van een zeker volume water, maar met dat van „gewichten", d.w. z. van metaalstukken die rechtstreeks of indirect met een hoeveelheid water zijn vergeleken. Er is 1111 maar eenmaal een onderzoek noodig geweest, waarbij de ruimte die een hoeveelheid water inneemt, moest worden gemeten, en hierin is een groot voordeel gelegen, daar het moeilijk is deze meting nauwkeurig uit te voeren. Dit is zoo zeer het geval, dat men zooveel mogelijk een volumebepaling door een weging vervangt; men meet I). v. dikwijls het inwendige volume van een vat door de hoeveelheid water of kwik die het bevatten kan te wegen.

Een vergelijking van een gewichtstuk met een hoeveelheid water waarvan het volume bepaald werd, is verricht bij do invoering van hot metrieke stelsel; men heeft toen een stuk platina vervaardigd, dat zoo goed mogelijk hetzelfde gewicht heeft als een kubieke decimeter water van 4° C. Dit stuk is het standaardkilogram, dat nog altijd bewaard wordt, waar nauwkeurige kopieën naar zijn vervaardigd 011 waarmee onmiddellijk of indirect allo gewichtstukken waarvan wij gebruik maken, vergeleken zijn.

Toen meer nauwkeurige onderzoekingen geleerd hadden dat hot standaardkilogram iets afwijkt van hot gewicht dei- hoeveelheid water, waarmee het heette overeen te stemmen, werd het kilogram niet veranderd, maar hot is nu niet meer geheel juist, te zeggen dat 1 dm3 water van 4° (J. I kg weegt.

Het is hiermee gesteld als met den meter. Men heeft op het einde der lö 1' eouw oen mnntstat vervaardigd, dio zoo goed mogeljjk gelijk was aan het veertig-millioenste gedeelte van den omtrek der aarde. Deze standaard-

Sluiten