Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

M

Dat deze regel ook doorgaat wanneer li' > h is, in welk geval zoowel de arbeid als de vermindering van liet arbeidsvermogen van plaats negatief wordt, behoeven wij nauwelijks te vermelden.

Er vallen nu een paar opmerkingen te maken, waartoe vroeger minder aanleiding bestond. Wij hebben in het begin van dit hoofdstuk de stelling uitgesproken, dat de arbeid dien een lichaam bij den overgang uit een zekeren begintoestand naar een zekeren eindtoestand verricht, gelijk is aan de vermindering van zijn arbeidsvermogen; daarbij stelden wij ons voor «lat het arbeidsvermogen in eiken toestand een bepaalde w aarde heeft. Nu kan het voorkomen dat de overgang uit den eenen toestand in den anderen op verschillende wijzen kan plaats hebben, nl. met nu eens deze en dan eens die tusschentoestanden, wat wij zullen uitdrukken door te zeggen dat de overgang langs verschillende wegen kan gebeuren. De zooeven genoemde stelling sluit klaarblijkelijk in zich, dat de arbeid van het lichaam bij elke reeks veranderingen waarin begin- en eindtoestand dezelfde zijn, dezelfde waarde heeft. Was dat niet het geval, en had de arbeid bij den eenen weg de waarde .1 en bij den anderen weg de daarvan verschillende waarde .4', dan zou men niet weten of men het verschil van het arbeidsvermogen in den begin- en den eindtoestand = A of = A' moest stellen. Van een bepaald arbeidsvermogen kon dan geen sprake zijn, en dus evenmin van een wet van het behoud van arbeidsvermogen. Deze wet spreekt dan ook niet van zelf, maar berust op de stelling, die men uit de waarnemingen heeft afgeleid, dat de arbeid dien een lichaam verricht bij den overgang uit den eenen toestand in den anderen altijd onafhankelijk is van de doorloopen tusschentoestanden.

Van verschillende wegen waarlangs de overgang zou kunnen plaats hebben, was nu bij een spiraalveer die zich samentrok of een gas dat zich uitzette geen sprake, wel daarentegen bij de verplaatsing van een lichaam waarop de zwaartekracht werkt Daarom werd er straks uitdrukkelijk op gewezen, dat het er bij de bepaling van den arbeid

13

Sluiten