Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

welk meerder arbeidsvermogen de stof door toevoer van warmte heeft gekregen (§ 136) — ofschoon hier de temperatuur 111 beide gevallen dezelfde is? Of voor het arbeids\ ei mogen \an een gelijktijdig verhitte en gespannen veer, al kunnen wij hier niet geheel uitmaken welk deel daarvan aan de vormverandering en welk deel aan de temperatuurverhooging beantwoordt ?

Als men zich nauwkeurig wil uitdrukken is dit gebruik van het woord „warmte" niet aan te bevelen en doet men heter van het „inwendige arbeidsvermogen" te spreken. I >it neemt niet weg dat men, wanneer er geen misverstand is te vreezen, den naam „warmte" wel eens kan bezigen hetzij voor het geheele inwendige arbeidsvermogen, hetzij voor de kinetische energie, of ook, iets vager, voorde molekulaire beweging zelf.

De benaming „warmte" is zeer geschikt om het arbeidsvermogen aan te duiden, dat een lichaam A ten gevolge van zijn hoogere temperatuur aan een lichaam li hij aanï.iking meedeelt; inderdaad kan dit arbeidsvermogen scherp gescheiden worden van de energie die door gewone mechanische werking (§ 115) kan overgaan. Toch komen in den grond der zaak, volgens de molekulaire theorie, deze twee wijzen van overgang op hetzelfde neer. Het arbcids\ < rnïogeli (Kit A aan li door mechanische werkingen geeft, komt overeen met den arbeid dien de door .1 op li uitgeoefende krachten verrichten. Evenzoo is het arbeidsvermogen dat bij een aanraking als warmte overgaat, gelijk aan den arbeid van de tallooze molekulaire krachten die de deeltjes van het eene lichaam op die van het andere uitoefenen. Wij kunnen echter de werking van elk dezer klachten in liet bijzonder niet nagaan; alleen hun gezamenlijke arbeid is voor de waarneming toegankelijk.

§ 14(5. Mededeeliug en voortplanting van de warmte. De overgang van warmte kan op verschillende wijzen plaats hebben. Hij de onmiddellijke aanraking van twee voorwerpen van verschillende temperatuur deelen de deeltjes van het eene hun snelheid mee aan die van het andere, die in hun onmiddellijke nabijheid liggen. Op dezelfde wijze kan een

\W

Sluiten