Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar wij kunnen daar nog iets bijvoegen. ITeeft men het lichaam in een stand gebracht, die een weinig van P verschilt, en laat men 't dan los, dan zal het naar den stand P terugkeeren, omdat het altijd een stand opzoekt, waarin het arbeidsvermogen van plaats kleiner is dan het aanvankelijk bestaande. De evenwichtsstand P herstelt zich dus na kleine storingen, wat men uitdrukt door te zeggen dat het evenwicht standvastig of stabiel is. Derhalve:

Een lichaam is in standvastig evenwicht als het arbeidsvermogen van plaats een minimum is.

Als voorbeeld kan een kogel in het laagste punt van een bolvormigen schotel dienen.

Met een tweede soort van evenwicht heeft men te doen als de kogel op het hoogste punt van een bol geplaatst is. Dan kan hij wel dalen, maar daar hij dit op dezelfde wijze zou doen bij een beweging naar rechts en naar links, is er geen reden waarom hij naar de eene en niet naar de andere zijde zal gaan. Na de minste toevallige verplaatsing zal hij zich evenwel hoe langer hoe verder van den oorspronke1 ij ken stand verwijderen. Men zegt daarom dat hij in dien stand in wankelbaar of labiel evenwicht verkeerde.

Zulk een evenwicht bestaat altijd wanneer het arbeidsvermogen van plaats een maximum is.

Dit woord moet hier zoo worden opgevat dat, zoowel bij een verplaatsing naar de eene als naar de andere zijde, de potentieele energie afneemt. Hoewel het lichaam steeds standen van kleinere potentieele energie tracht te bereiken, is er dan geen reden aan te geven, waarom het zich naaide eene en niet naar de andere zijde in beweging zal stellen. De minste toevallige stoot geeft echter den doorslag en doet het lichaam zich hoe langer hoe verder van den evenwichtsstand verwijderen.

Daar dergelijke storende invloeden niet geheel zijn te vermijden, kan men een wankelbaar evenwicht niet verwezenlijken.

Het verdient verder vermelding dat bij een kogel die op een zadelvormig oppervlak rust, het arbeidsvermogen van plaats ten opzichte van sommige verplaatsingen een mini-

j'I/SS

Sluiten