Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Do weerstand P kan liet gewicht zijn van oen last die moot worden opgeheven. Hij kan ook voortvloeien uit den samenhang dor deeltjes van een lichaam waardoor een mos of oen zaag wordt voortgedreven. Eindelijk kan hij bestaan in den tegenstand van een beletsel waartegen oen deel van het werktuig wordt gedrukt ton gevolge van oen kracht F, die men op een ander doel uitoefent. Is F gogeven, dan wordt het beletsel zoo ver ingedrukt, dat do tegenstand ervan do grootte heeft bereikt, waarbij hij met do kracht F evenwicht maakt, een grootte waarvoor men Ff

kan schrijven ^ , waarbij f 011 p op de boven aangegeven

wijze betrekking hebben op een oneindig kleine verplaatsing die liet werktuig zou kunnen ondergaan als het zich ondanks den tegenstand P kon bewegen. De bovenstaande uitdrukking bepaalt dus den door middel van de kracht uitgeoefonden druk. Uit het gezegde besluit men gemakkelijk dat voor het opheffen van een zwaren last door middel van oen kleine kracht alleen vereischt wordt, dat hot aangrijpingspunt van deze laatste een voel grooteren weg aflegt dan de last. hvoneens, dat voor het overwinnen van een weerstand P over een weg p altijd dezelfde arbeid noodig is, onverschillig van wolk werktuig men zich bedient.

Behalve door de beschouwing van den arbeid kan men de evenwichtsvoorivaarde ook door samenstelling en ontbinding van krachten of koppels leeren kennen. De eerste handelwijze voert dikwijls gemakkelijker tot hot doel, maar er is, althans wanneer zij op een werktuig in zijn geheel wordt toegepast, dit bezwaar aan verbonden, dat do drukkingen tusschen do elkaar aanrakende oppervlakken ol de spanningen van de koorden onbekend blijven. Deze klachten kunnen alleen uit de afzonderlijke beschouwing der deelen van liet werktuig worden afgeleid (verg. § 168).

In do volgende § § vindt men eenige voorbeelden tot opheldering van hot voorgaande.

§ 173. Hefboom. Balans. Een lichaam dat om een vaste as kan draaien, wordt, vooral wanneer het de gedaante van een rechte of gebogen staaf heeft, een hefboom genoemd. De poor-

ƒ'?

Sluiten