Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kinetische gastheorie, volgens welke dit arbeidsvermogen kinetische energie is, vereisclit dat de moleknlairesnelheid en de temperatuur standvastig Mijven.

Een proef van Joi le heeft deze verwachting bevestigd. Hij verbond twee gelijke cilinders door een buis met een kraan en plaatste beide in het water van een calorimeter. Vooraf was de eene cilinder ledig, de andere met samengeperste lucht gevuld, en liet bleek dan dat bij het openen van de kraan de temperatuur van den calorimeter geen wijziging onderging, zoodat ook liet gas, zonder warmte op te nemen of af te staan, zijn oorspronkelijke temperatuur had behouden.

Ten einde de beteckenis van deze belangrijke proef goed te doen uitkomen, zullen wij voor een oogenblik van de kinetische theorie der gassen afzien en bij de redeneering alleen de wet van liet arbeidsvermogen gebruiken. Het water in den calorimeter heeft dezelfde temperatuur behouden, en liet gas heeft dus geen warmte ontvangen. Bovendien heeft het geen arbeid verricht; derhalve is de inwendige energie niet veranderd, hoewel het volume vergroot is. De proef leert ons dus dat het inwendige arbeidsvermogen van een gasmassa die op constante temperatuur wordt gehouden, onafhankelijk is run het volume. De kinetische theorie geeft nu van deze onafhankelijkheid rekenschap door aan te nemen dat de deeltjes van het gas elkaar niet merkbaar aantrekken, zoodat er van een potentieele energie, die bij uitzetting zou toenemen, geen sprake is, en dat de niolekulen bij een bepaalde temperatuur altijd dezelfde snelheid hebben, onverschillig of het volume groot of klein is.

Hot boven gezegde is intusaohen, evenals de wetten van Boyle 011 GayIjUssac, slechts bij benadering waar. In werkelijkheid ondergaat de temperatuur bjj adiabatisohe uitzetting, ook als er geen uitwendige arbeid verrieht wordt, een daling die, wanneer do oorspronkelijke dichtheid niet te groot is, zeer weinig bedraagt, maar wanneer men met een sterk samengeperst gas begint, aanmerkelijk kan worden.

§ 230. Soortelijke warmte bij constant volume en bij constanten druk. Verbeelden wij óns in een cilinder beneden

flio.

Sluiten