Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ƒ110

een zuiger een gram van oen of ander gas; zij de temperatuur daarvan 0 . Verhitten wij nu dit gas tot 1 , en wel terwijl wij den zuiger vastzetten en dus een uitzetting verhinderen. De hoeveelheid warmte die wij daartoe aan het gas moeten toevoeren, heet de soortelijke warmte bij constant volume en zal door c, worden voorgesteld. Zij dient om aan het nas bet inwendige arbeidsvermogen te geven, dat bet bij I meer heeft dan bij 0 .

Herhalen wij nu de proef, met dit onderscheid dat wij den zuiger vrij bewegelijk laten, en zorg dragen dat liet gas voortdurend denzelfden druk uitoefent. Om de inwendige energie te vergrooten is weer dezelfde hoeveelheid warmte noodig als straks; die energie heeft hij 1 een bepaalde waarde, onverschillig of het gas een kleine of een groote ruimte inneemt. Maar liet gas verricht nu, terwijl liet den zuiger voortdrijft, een arbeid, en om deze reden moet meer warmte worden toegevoerd dan bij de eerste proef.

Het aantal calorieën dat nu noodig is, heet de soortelijke warmte bij constanten druk en zal door c,, worden aangeduid.

Men kan de proeven ook omkeeren. Koelt het gas bij standvastig volume van 1° tot O" af, dan staat het een hoeveelheid warmte cr af; maar het geeft meer warmte af, nl. een hoeveelheid c,,, wanneer de druk constant blijft, en het zich dus samentrekt. De meerdere warmte is in dit laatste geval ontstaan door den arbeid dien de uitwendige krachten verrichten.

Om de soortelijke warmte van een gas te meten, laat men liet eerst door een verwarmde spiraalvormig gewonden buis stroomen, en vervolgens door een dergelijke buis die zich in een calorimeter bevindt. De temperatuurverhooging van dezen laatsten, de temperaturen waarmee het gas den calorimeter bereikt en verlaat, de hoeveelheid gas en de waterwaarde van den calorimeter zijn de gegevens waaruit men de soortelijke warmte kan afleiden. De uitkomst is de specifieke warmte bij constanten druk. Men zou dat onmiddellijk inzien als liet gas op zijn weg door den calori-

Sluiten