Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van evenwichtstoestanden te doen lieeft, de arbeid ook geen negatieve waarde kan hebben. Immers, wanneer het lichaam bij de eene richting van den kringloop een negatieven arbeid verrichtte, zou de arbeid bij de tegengestelde richting positief zijn, wat tegen onze stelling strijdt.

Wij komen derhalve tot het besluit: Bij eiken omkeerbaren isothermischen kringloop is (le totale arbeid O.

Om in te zien dat in deze stelling iets wordt uitgedrukt, dat niet reeds uit de wet van het behoud van arbeidsvermogen volgt, moet men bedenken dat er bij een isothermischen kringloop altijd een warm te reservoir is, en dat ten koste van daaraan ontleende warmte wellicht arbeid had kunnen worden verricht.

Uit de wet van liet behoud van arbeidsvermogen kan men alleen afleiden dat de arbeid O is bij een adiabalisch uitgevoerd en kringloop.

- § 24G. Vrije energie. l)e aan het slot van § 238 gemaakte opmerking omtrent de ongelijke mate waarin verschillende vormen van arbeidsvermogen voor ons toegankelijk zijn, brengt ons ertoe, liet arbeidsvermogen dat in een stelsel van lichamen aanwezig is, en liet arbeidsvermogen waarover wij onder deze of gene omstandigheden beschikken kannen, van elkaar te onderscheiden.

Hoe liet met liet bedrag van dit laatste gesteld is, zullen wij vooreerst in een eenvoudig geval nagaan.

Verbeelden wij ons een gasmassa die door een warmterescrvoir op standvastige temperatuur wordt gehouden, zoodat alle veranderingen die zij ondergaan kan, isothermisch zijn; stellen wij ons bovendien voor dat die veranderingen bestaan in uiterst langzame en dus omkeerbare uitzettingen en saniendrukkingen.

Daar bij uitzetting arbeid kan worden verricht, besluiten wij dat in liet stelsel, bestaande uit liet gas en het warmtereservoir, een zekere hoeveelheid arbeidsvermogen beschikbaar is. Ten einde een bepaald getal daarvoor te kunnen aangeven, stellen wij vast tot hoever wij de uit■ zetting willen laten gaan (verg. § 126). Wij kiezen dus een of ander groot volume V uit en letten op den arbeid dien

Sluiten