Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

/*. I erzet zich gedurende een teinj)eratuurrerau(lering een of ander beletsel tegen de uitzetting of inkrimping run een lichaam, dan ondervindt het van dit laatste een kracht, die soms zeer groot is.

Beschouwen wij b.v. een staaf, die luj 0° de lengte / en een doorsnede s heeft, en zoeken wij de krachten waarmee wij tegen de uiteinden moeten drukken, om hij een verwarming tot t° de uitzetting te beletten. jj kunnen ons daartoe voorstellen (verg. S 219) dat wij eerst de uitzetting vrij laten plaats hebben en vervolgens, luj de standvastige temperatuur t, de staaf weer tot de aanvankelijke lengte samendrukken.

Door de formule (2) vindt men voor de daartoe vereischte kracht

K — « t (1 -f- « t) s E-,

het is er namelijk om te doen, aan een staaf van de lengte I (1 en de doorsnede ,s (1 -[-«O2 ('e samendrukking alt

te geven.

Daar «t klein is mag men voor de gevonden uitdrukking schrijven

K = a t s E',

voor /<, moet hierin eigenljjk de elasticiteitsmodulus bij t° genomen worden.

Had men de krachten A dadelijk bij de verwarming aangebracht, dan zou het lichaam zich in het geheel niet uitgezet hebben, en was de staaf tusschen een paar onwrikbare beletselen besloten, dan zou li jj daartegen oen druk = K uitoefenen.

g. Kr bestaan enkele uitzonderingen op den regel dat een vast lichaam zich bjj verwarming uitzet; een caoutehoucbuis b.v., die door een voldoende belasting gespannen is, trekt zich bij verwarming aanmerkelijk samen.

§ 265. Verandering van de temperatuur bij adiabatischc uitrekking of samentrekking van een draad. Wanneer een draad dien men eerst met zekere kracht gespannen heeft, door een aangroeiing van deze kracht verder wordt uitgerekt of' zich tengevolge van een afneming daarvan samentrekt, en wel zonder dat warmte wordt toe- of afgevoerd, ondergaat de temperatuur een kleine verandering, die in de heide gevallen in tegengestelde richting is. Hoe het daarmee gesteld is, of b.v. de uitrekking van een verhooging of een daling van do temperatuur vergezeld gant, kan men door een thermodynamische beschouwing voorspellen. Mon kan nl. met

Sluiten