is toegevoegd aan uw favorieten.

Beginselen der natuurkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Temperatuur. Volume. Verschil.

waargenomen, berekend. waarn. — ber.

7,2 0,99S>953 0,909953 O

9,1 1,000081 1,000039 +42

11,2 1,000251 1,000197 +54

12,7 1,000352 1,000352 O

15,0 1,000706 1,000656 + 50

17,4 1,001057 1,001059 — 2

19,2 1,001419 1,001419 O

De aansluiting aan de waarnemingen is, zooals men ziet, bij de formule (2) vrij wat beter dan bij (1) en nog beter zou zij zijn, wanneer men eene vergelijking van den vorm

v = a -)■-bt + c t2 + d l3, (3)

dus met 4 standvastige grootheden, had gebezigd. Dit ligt trouwens in den aard der zaak. Want met de formule (1) konden wij van twee, met de formule (2) van drie waarnemingen de uitkomst volkomen weergeven en steeds zal dit het geval zijn met evenveel waarnemingen als er in de formule constanten voorkomen, zoodat men, door het aantal dezer laatste groot genoeg te maken, van zoo vele metingen als men wil de uitkomst nauwkeurig kan voorstellen. Geen wonder, dat dan ook voor daartusschen gelegen metingen bij vermeerdering van het aantal constanten de uitkomsten die de formule ons geeft minder en minder afwijken van de uitkomsten der waarneming.

Wij hebben boven voor de bepaling der constanten in de formule (2) drie waarnemingen willekeurig uitgekozen, nl. die bij de temperaturen 7°,2; 12°,7 en 19°,2, en gezorgd dat de formule geheel met de uitkomsten van deze waarnemingen overeenstemt. Er bestaan intusschen wiskundige hulpmiddelen waardoor men de coëfficiënten zoo kan bepalen, dat, al stemt misschien voor geene enkele waarde der onafhankelijk veranderlijke de stelkundige uitdrukking geheel met de uitkomst der meting overeen, toch voor het geheele stel waarnemingen de aansluiting zoo goed mogelijk wordt. Door die hulpmiddelen, welke wij hier niet nader kunnen bespreken, heeft men eene formule van den vorm (3) opgesteld, die het volume eener hoeveelheid water voor