Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

door deze versnellingen naar den voor vectoren geldenden regel met elkaar samen te stellen, de werkelijke versnelling krijgt.

liet zal gern moeite kosten, het bovenstaande uit te breiden tot de beweging langs een willekeurige lijn in de ruimte; men kan dan op drie onderling loodrechte coürdinaatassen projecteeren.

& 74. Beweging van een lichaam dat aan uitwendige invloeden onttrokken is. Tot nog toe werd alleen over de waarneming en beschrijving van bewegingen gesproken. De natuurkundigen wenschen echter ook de oorzaken van de plaatsverandering der lichamen op te sporen, of althans na te gaan hoe deze van verschillende omstandigheden afhangt.

Wie een papiersnippertje ziet opstijgen naar een daarboven geplaatste, met een zijden lap gewreven en daardoor geëlectriseerde glazen staaf, zal in de aanwezigheid dezer laatste de oorzaak zien van de beweging van het voorwerpje; hij zal zeggen dat dit door de staaf wordt aangetrokken. Wel is dit niet meer dan een spreekwijze, maar zij heeft 't voordeel, de aandacht te vestigen op het feit dat het papier niet opstijgt als de staaf er niet boven wordt gehouden.

Eveneens, zoodra ons gebleken is, dat overal de lichamen vallen in de richting naar het middelpunt der aarde, kunnen wij niet nalaten, de aanwezigheid der aarde als de oorzaak van die beweging aan te merken.

In alle gevallen waarin een voorwerp uit den toestand van rust in dien van beweging overgaat, gelukt het, een ander lichaam te vinden, waarvan de tegenwoordigheid of de toestand als de oorzaak der beweging kan worden beschouwd.

Is een voorwerp aan alle uitwendige invloeden onttrokken, dan zal het, als liet eenmaal in rust is, voortdurend in dien

toestand blijven.

Om in te zien wat er gebeurt wanneer zulk een aan zich zelf overgelaten lichaam eenmaal een snelheid heeft, beschouwen wij een bal die op een horizontalen vloer ligt. Klaarblijkelijk werken daarop geen invloeden die een beweging kunnen te voorschijn roepen. Wij drijven nu den bal door een slag met een hamer voort, en letten op hetgeen er gebeurt na dien slag, dus nadat de oorspronkelijke bewegings-

Sluiten