Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dan heeft het lichaam dezelfde beweging als het vlak en zal dit niet nog verder indrukken.

§ 94. Werktuig van Atwood. Over een katrolschijf die draaibaar is om een horizontale as is een koord geslagen, dat aan de uiteinden twee ongelijke gewichten draagt, nl. rechts een gewicht P en links een gewicht P'. Wij onderstellen dat het koord niet over de schijf kan glijden en dat P' > P is; de spanningen van het koord rechts en links van de katrolschijf noemen wij É* en S'. Er ontstaat nu bij het loslaten der gewichten een versnelde beweging en daarbij kan men het volgende opmerken.

Daar het gewicht rechts stijgt, moet S>P zijn, want de eenige krachten die op het gewicht werken, zijn de zwaartekracht en de spanning S. Daarentegen moet links S' < P' zijn. Eindelijk moet S' > 8 zijn, want het verschil dezer spanningen is het, dat aan de katrolschijf zelf een versnelde wenteling geeft. Men heeft dus

P < S < 8' < P'.

De spanningen S en 8' regelen zich nu van zelf zoo, dat de verschillen 8 — P, S' —- S, P' — S' juist de waarden aannemen, die zij moeten hebben, opdat bij de beweging van de gewichten en de schijf de lengte van het koord niet verandert. Om in te zien, hoe dit „regelen" gaat, onderstellen wij dat op het oogenblik waarop de gewichten worden losgelaten, eerst nog S = P was. Dan zou het gewicht rechts een oogenblik in rust blijven, terwijl de schijf reeds begonnen was te wentelen; daardoor zou een kleine uitrekking van het koord rechts ontstaan en S > P worden. Of, als S veel grooter was dan S, zou de draaiing der katrolschijf aanstonds zoo versneld worden, dat een kleine uitrekking van het koord rechts en een samentrekking van het koord links het gevolg is. Daardoor zou het verschil S' — S kleiner worden.

Gemakshalve zullen wij aannemen dat de katrolschijf een veel kleinere massa heeft dan de gewichten; dan zullen de spanningen zich zoo regelen, dat S' — S veel kleiner is dan de verschillen S — P en P' — 8', welke de krachten voorstellen, die op de gewichten werken. Bij benadering zulleu wij dan van

Sluiten