Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is dan de kracht die denzelfden arbeid verricht als al de krachten te zamen, kunnen wij besluiten:

Bij elke verplaatsing van het lichaam wordt de arbeid der zwaartekracht gevonden door het gewicht met de verticale daling van het zxoaartepunt te vermenigvuldigen. In verband daarmede is het arbeidsvermogen van plaats tegenover de zwaartekracht gelijk aan het product van het gewicht met de hoogte van het zwaartepunt boven een vast horizontaal vlak.

Ilieruit volgt dat een vast lichaam dat om een onbewegelijk punt in alle richtingen kan draaien, in standvastig evenwicht zal zijn, wanneer het zwaartepunt verticaal beneden, en in wankelbaar evenwicht, wanneer het verticaal boven het vaste punt ligt.

Het verdient opmerking dat de ligging van het zwaartepunt geheel bepaald is door de massa's der stoffelijke punten; het wordt daarom ook wel het massamiddelpunt genoemd. Als nl. p1} Pi, p3, pi de gewichten zijn der vast met elkaar verbonden stoffelijke punten An As, A3, A4 (Fig. 115), vindt ïig. ii5. men volgens het bovengezegde het

en zoo vervolgens. Wegens de evenredigheid der gewichten met de massa's mx, w,, m31 enz. kan men hiervoor ook schrijven A, B : As B = mi: mlt B C : A, C = m3: (m1 -f- Wj), enz.

In deze evenredigheden ligt een definitie van het massamiddelpunt opgesloten, die men zou kunnen gebruiken al werkte de zwaartekracht in 't geheel niet.

Men past deze definitie zelfs toe bij stoffelijke punten die niet vast met elkaar verbonden zijn, zoodat men van het zwaartepunt of massa-middelpunt van een vloeistofmassa of van eenige stofdeeltjes die in het geheel niet met elkaar samenhangen, spreekt. Wij zullen echter in de eerstvolgende

zwaartepunt, door eerst op Aj A9 het punt B zoo te bepalen, dat A, B: A,B=p,:i»1,

daarna op de lijn B A3 het punt C zoo, dat

BC:A3C=iJ3:(j?1+pJ),

Sluiten