is toegevoegd aan uw favorieten.

Beginselen der natuurkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van een waterstroom, waarin zich alle deeltjes in dezelfde richting bewegen; wij kunnen het water op de schoepen van een rad laten werken. Moeilijker zou het reeds zijn, het water arbeid te laten verrichten wanneer er tal van kleine wervelstroomen in bestonden. En volkomen onmogelijk is het, de kinetische energie der in alle richtingen voortvliegende molekulen van een gas geheel voor mechanischen arbeid te gebruiken, daar wij de molekulen niet afzonderlijk kunnen hanteeren, en niet elk molekuul tegen een klein vlakje kunnen laten drukken, dat loodrecht op de bewegingsrichting gehouden wordt.

De inwendige energie der molekulaire bewegingen is ons veel minder toegankelijk dan het arbeidsvermogen dat zichtbare deélen der lichamen in hun geheel hebben. Met dat al kan men er wel tot op zekere hoogte partij van trekken, en met name is dit het geval, zooals ons aanstonds zal blijken, wanneer men over lichamen van verschillende temperatuur kan beschikken.

§ 289. Omzetting van warmte in mechanisch arbeidsvermogen. Zonder in technische bijzonderheden te treden, zullen wij nu nagaan, op welke wijze bij de stoomwerktuigen en de heete-luchtmachines warmte in mechanisch arbeidsvermogen wordt omgezet.

Vooreerst verdient het opmerking dat deze „calorische machines" bestemd zijn om, zoo lang men wil, onophoudelijk arbeid te verrichten, en dat te dien einde het lichaam waarvan men zich bedient (het „werkende lichaam"), drukt tegen een in een cilinder heen- en weergaanden zuiger '), waarvan de beweging op een vliegwiel wordt overgebracht. Wij zullen aannemen dat de verschijnselen volkomen periodiek zijn en dat men voortdurend van dezelfde massa van het werkende lichaam gebruik maakt; dit moet zich dan, telkens als de zuiger een heen- en weergang volbracht heeft, weer in den-

1) Wij laten werktuigen zooals de stoomturbines van De La val , bij welke een stoomstraal met groote snelheid de schoepen van een rad treft, buiten beschouwing.