Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Be grootheid H is voor elke vloeistof hij bepaalde temperatuur een constante; daar zij, zooals weldra zal blijken, ook de opstijging in capillaire huizen bepaalt, wordt zij de „capillariteitsconstante" genoemd.

§ 284. Druppels en vliezen, a. Uit het bovenstaande in verband met het in § 247 gezegde, volgt dat een vloeistofmassa die aan de zwaartekracht en aan alle andere uitwendige invloeden onttrokken is, den vorm aanneemt, waarbij het oppervlak een minimum is, en dat is die van een bol. Van daar de neiging om druppels te vormen. Dat men die in den regel alleen bij kleine massa's opmerkt, is hieraan te wijten, dat bij grootere de zwaartekracht te storend werkt. Intusschen blijkt dezelfde eigenschap voor groote massa's uit de proef van Plateau, waarbij een hoeveelheid olie gebracht wordt in een mengsel van alcohol en water van hetzelfde soortelijk gewicht.

h. Bij dunne vloeistofvliezen, zooals die van een zeepoplossing kunnen worden gemaakt, treedt, wegens de geringe massa, de zwaartekracht tegenover de molekulaire krachten op den achtergrond. Werken er ook geen andere uitwendige krachten, dan zal de boven beschouwde vrije energie afnemen; het vlies trekt zich samen, zoodat het oppervlak zoo klein mogelijk wordt. Bij platte vliezen, die men in een raampje van ijzerdraad kan doen ontstaan, kan men dit aantoonen door een dunnen draad, waarvan de uiteinden aan elkaar zijn geknoopt, op het vlies te leggen en dit vervolgens binnen den draad door te steken. Het vlies daarbuiten trekt zich dan zooveel samen als de draad het toelaat, en spant dezen tot een cirkel.

De hierbij werkzame kracht noemt men de spanning van het

vlies; de grootte daarvan hanc-t op eenFig. 228. ' b. ,

voudige wijze samen met de capillariteits-

constante H. Stel dat a b c d (Fig. 228) een tweemaal in een plat vlak omgebogen ijzerdraad is en e f een verschuifbare draad, die met den eersten een rechthoek vormt, in welken men een vlies kan maken. Laat

men nu dezen draad, dien men b.v. met de hand vasthoudt, zeer langzaam van e f naar e f gaan, zoodat

Sluiten