Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

duidt. Men kan zicli nl. voorstellen dat het kleine gewicht 7r r2 3 s, dat boven den oorspronkelijken stand van den meniscus gekomen is, is opgeheven van af den vloeistofspiegel S. De

beide gevonden uitdrukkingen aan elkaar gelijk stellende vindt men weer de formule (10), als men, wat bij zeer enge buizen geoorloofd is, h' door de hoogte van het laagste punt van den meniscus vervangt.

De laatste afleiding der formule gaat ook door wanneer de buis alleen op de plaats waar de meniscus zich bevindt, den kleinen straal r heeft (Fig. 231), maar daar beneden

een willekeurige grootere wijdte. Zoodra de vloeistof (door opzuiging b.v) eenmaal liet enge gedeelte b c bereikt heeft, stijgt zij even hoog op als in een buis die overal de middellijn van b c heeft.

Wij zullen niet uitvoerig spreken over vloeistoffen die zich niet over den buiswand uitspreiden. Bij deze is in enge buizen de meniscus een bolsegmeut, waarvan de vorm bepaald wordt door den randhoek. De theorie leert verder dat, als de meniscus de holle zijde naar boven keert, de vloeistof in de capillaire buis hooger staat dan daarbuiten. Het tegendeel is het geval als de bolle zijde van den meniscus naar bojen gekeerd is. Zoo neemt men bij kwik in een capillaire buis een neerdrukking waar.

Het hoogteverschil tusschen den meniscus en den uitwendigen vloeistofspiegel is in beide gevallen omgekeerd evenredig met den straal der buis, zoo lang men met dezelfde vaste stof en dezelfde vloeistof te doen heeft, en zich tot zeer enge buizen bepaalt.

De verklaring van den lagen stand van het kwik in een capillaire buis ligt voor de hand. Bij deze vloeistof overwegen de eigen aantrekkende krachten tegenover die welke van een glaswand uitgaan; zij trachten het oppervlak der vloeistof zoo klein mogelijk te maken, en dus den dunnen kwikdraad in een capillaire buis daaruit terug te trekken.

Vermelden wij ten slotte nog dat dergelijke hoogteverschillen, als tusschen de vloeistof in de buis van Fig. 230 en den spiegel S, ook bestaan bij een U-vormige buis waarvan de

Sluiten