Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tusschen 1880 en 1890 brachten echter verschillende omstandig- Vi8a^eer^"a heden teweeg, dat de internationale verhoudingen weer ineer op den voor- Wg*moa. grond traden: de groote uitbreiding der oeconomische belangen van de eilanden. Unie dwong hare inwoners als van zelf den blik opmerkzaam naar buiten te slaan, anderzijds werden zij er door de bedrijvigheid van andere volken toe genoopt. Het geschil met Engeland over de visscherij op de oostkust van Britsch Noord-Amerika, dat in 1886 en 1887 een oogenblik een scherpe wending dreigde te nemen, werd wel voorloopig geschikt maar geenszins opgelost en bleef de naijverige aandacht dei Amerikanen bezig houden. Op de Sarnoa-eilanden, waar de Unie in 1878 het recht verkregen had om een kolenstation te vestigen, kwam zij, zooals vroeger (p. 196) is verhaald, in botsing met het streven van Engeland maar vooral van het Duitsche Rijk, en het condominium, dat in 1889 werd ingesteld, was niet geschikt om wrijving in de toekomst te voorkomen. Maar vooral werd toch de bezorgdheid van velen gaande gemaakt door hetgeen gebeurde ten aanzien van een Midden-Amerikaansch kanaal.

Na de voltooiing van het kanaal van Suez had De Lesseps de mogelijkheden van zulk een kanaal bestudeerd en ten slotte de voorkeur kanaal, gegeven aan de doorgraving der landengte van Panama boven de Nicaragua-route, die vroeger van verschillende zijden als de meest geschikte was aanbevolen; vermoedelijk gaf de overweging dat hier niet, ginds wel een zeepeil-kanaal mogelijk was, bij De Lesseps den doorslag. Er vormde zich eene Fransche maatschappij om de zaak verder te onderzoeken en voor te bereiden, en deze zond een paar maal den luitenant ter zee Lucien Napoleon Bonaparte Wyse naar de landengte. Op zijn tweede reis, in 1878, verkreeg hij van de regeering van Columbia de concessie, den 18de" Mei door het Columbiaansch Congres goedgekeurd, om het kanaal te graven. Een groot internationaal wetenschappelijk congres, in 1S79 te Parijs bijeengekomen en waaraan ook een geleerde uit de Unie deelnam maar zonder officieel karakter, schonk zijn zegen aan het Panama-plan; dan werd in 1881 de Compagnie universelle du canal interoceanique opgericht, die de concessie van Bonaparte Wyse overnam, en weldra werd nu met het groote werk een aanvang gemaakt.

Deze gang van zaken werd zeer ongaarne gezien door velen in de Unie, die ten opzichte van de Midden-Amerikaansclie landengte ook een soort Monroe-leer wilden toepassen en op het standpunt stonden,

Sluiten