Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

^vofuüe6 °P dat °°genblik was de opstand in het zuiden reeds in vollen gang. (ïöii en '12). J&ng-tse-provincies Hoe-pei, Hoe-nan en Se-tsjoewan waren reeds in verzet ten gevolge van regeeringsplannen om met het geld van de Europeesche leening de voornaamste Chineesche spoorwegen tot staatseigendom te maken, toen door een ontijdige ontploffing in een clandestiene bom menfabriek een ernstige soldatenopstand uitbrak in Han-keoe en Woe-tsjang. Zuidelijke particularisten, soldaten en republikeinsche ideologen verbonden zich met elkaar, weldra nam de beweging voor de Mandsjoedynastie onrustbarende afmetingen aan. Deze moest zn toevlucht zoeken bij 1 uan-tsji-kai, die door z'n perfide houding vooral bijgedragen schijnt te hebben tot het welslagen der beweging. Van den beginne af aan heulde hij met de revolutionairen, ofschoon de loyale generaal Yin-tsjang belangrijke voordeelen op de insurgenten behaalde en Han-keoe met Woe-tsjang heroverde. Prins Tsjoen bewoog hij, om uit angst zich zelf de schuld van alle misère te geven, later om een door den Rijksraad naar Engelsch model opgestelde constitutie van 19 artikelen te bezweren, tenslotte om af te treden. Hij zelf werd door den Rijksraad tot eerste minister gekozen. De overwinnende troepen van Yin-tsjang riep hij terug en toen begon hij met het Zuiden te onderhandelen. Daar was middelerwijl te Nanking de Republiek uitgeroepen met Soen-yat-sen, uit de ballingschap teruggekeerd, tot voorloopig president en de vijfkleur als vaandel. Toen daarop in de noordelijke legers ook nog rebellie uitbrak en de Mandsjoe-prinsen Yuan-tsji-kai dreigden te vermoorden om z'n dubbelzinnig gedrag, wierp deze het masker af, publiceerde een valsch document waarin alle veldheeren de Mandsjoes de gehoorzaamheid opzegden en onttroggelde in de verwarring aan den keizer de abdicatie (12 Febr. 12). Na 268 jaren Mandsjoe-heerschappij was China weer bevrijd. Het werd een „Chineesche volksstaat van het Midden , maar toch wel een eigenaardige republiek, als men bedenkt, dat wel is waar de Chineezen hun staarten afschoren, maar 1 uan-tsji-kai president werd, de afgetreden keizer den titel behield en de republiek zich verplichtte hem en de graven van z'n voorouders dezelfde godsdienstige plechtigheden te bewijzen als tot nog toe!

Afloop der Evenwel, dat de zaken althans nog zoover voortgang hadden kunnen Resolutie, h,ebben.' had China ongetwijfeld te danken aan de verdeeldheid tusschen Busten tegenz n vijanden en in dat opzicht was 't zeker gelukkiger geweest dan Angelsaksen, het andere land, waar nog altijd niettegenstaande lossen ententeband Russische en Angelsaksische staatkundes tegen elkaar botsten: Perzië.

Sluiten