Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat zich niet vergenoegde met zijn koninklijke oppermacht, dat Hij door die koningen een werk van verlossing en van zaligheid heeft aangebracht ? Wordt het krachtvolle woord van den profeet niet vooral in Israëls geschiedenis bewaarheid: .Ik gaf u eenen koning in mijnen toorn en nam hem weg in mijne verbolgenheid" ? Ik gaf hem u in mijnen toorn, o Israël, ik gaf hem u omdat gij niet waardig waart den titel van volk Gods te dragen, volk van koningen en priesters, niet vatbaar om onmiddellijk door mijn woord en mijnen geest te worden geregeerd. Ik nam hem weg in mijne verbolgenheid: omdat gij en uw koning den Heer uwen God vergeten hebt, daarom heb ik u den heidenen overgeleverd; ik heb tegen u de wilde zwijnen des wouds verwekt om den wijngaard van Israël te verwoesten; ik heb de ceders van den Libanon geboden, aan Assur en aan Bel mijne dienstknechten, dat zij mijne heilige planting zouden nemen. Welnu, de geschiedenis van Israël is zinnebeeldig: zij schetst ons de geschiedenis der menschheid. Overal en altijd voor éénen Hiskia of Jozia hoe vele Achazzen en Manasses? Voor éénen Cyrus, den verlosser, hoe vele Salmanassers en Nebukadnezars, de veroveraars?

Wat zullen wij dan zeggen? Het schoone beeld der waterbeken dat het hart des konings voorstelt als onder den invloed des Heeren verkeerende, zullen wij het op rekening der optimistische verbeelding van den wijsgeerigen koning schrijven, van dien Salomo, die overigens zoo zeer in de werkelijkheid leefde en zoo weinig in de verbeelding ? Laat ons onderzoeken en onderscheiden.

Wij hebben gezegd, dat hoe hooger men geplaatst is hoe moeilijker het is zijne persoonlijkheid en eenen vrijen en onafhankelijken wil te behouden. Welnu, hetgeen moeilijk en zeldzaam is bestaat nochtans. Nevens het groot aantal vorsten, die met meerdere of mindere getrouwheid de overleveringen uitdrukken, zooals deze hun in het leven te gemoet komen, en de belangen waarvan zij de vertegenwoordigers zijn, nevens dezen vinden wij eenige uitstekende gestalten; en alvorens van de anderen te

Sluiten