Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Ook hier is zijn woord een tweesnijdend zwaard, afsnijdende aan de eene zijde de pantheïstische verklaring die de wijsgeeren gaven van het ontstaan des menschelijken geslachts als voortbrengsel der natuur, aan de andere, de volksvoorstelling van den verschillenden oorsprong der verschillende volken; maar tevens het punt van aansluiting vindende aan hetgeen in beide voorstellingen waarheid is. Ja, wel is er zoo als de wijsgeeren leerden in de verscheidenheid der landen en de opvolging der geslachten slechts één aardbodem en slechts één geslacht der menschen, maar niet als uit dien aardbodem ontstaande, niet als natuurprodukten leven daar, in die bepaalde woningen en in die verordende tijden, de volkeren der aarde. God heeft ze alzoo doen wonen, uit één bloed de velen. De eenheid des menschelijken geslachts is niet een stoftélijke maar eene geestelijke. In die eenheid behoudt de verscheidenheid haar recht. Griekenland heeft zijne roeping in de wereldgeschiedenis, zooals Perzië en Babvlon en Egypte en nu Rome. En wel mogen de Grieken trotsch zijn op hunne roeping, wel ligt er waarheid in de volksvoorstelling die met voorbijgang der historische oorsprongen het grieksche volk onmiddellijk van de goden deed afstammen en de overige volken met den naam van barbaren bestempelde; maar toch komt die trotschheid niet reeds ten val, heeft niet de romeinsche adelaar reeds met zijne zwarte vleugelen Griekenlands zon verduisterd? De grootheid van den inensch ligt alleen in zooverre in zijn oorsprong als die oorsprong eene roeping bevat en eerst in de vervulling dier roeping te voorschijn komt. Die roeping nu is, dat niet alleen de Grieken maar al de volken den Heer zouden zoeken, hunnen maker. In Hem zullen zij één zijn bij al hunne verscheidenheid. Dat zoeken, dat vruchteloos en toch altijd op nieuw zoeken, vormt hunne geschiedenis, is die leidende gedachte der geschiedenis der menschheid waarvan de groote grieksche geschiedschrijver, die de vader der geschiedschrijving wordt genoemd, een voorgevoel had toen hij voor het eerst het stoute plan eener algemeene geschiedenis had opgevat. Maar is nu dit

Sluiten