Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verschillende lagen vertoont van onderscheidene waarde, lagen die in, op en door elkander werken, dat de zilverdraad alseene lichtende slang voorteluipt in de poriën van den ruwen steen, dat de goudkorrel achteloos daarheen geworpen is onder het onvruchtbare oeverzand; niet daarin, dat de bergen kraken en den lavastroom uitwerpen, als om den blik te doen slaan in de ontzettende krachten waarmede de natuur werkt in hare verborgene plaatsen; niet daarin, dat liet onderaardsche vuur, zich een weg banende naar buiten, watermassa's vormt op de oppervlakte der aarde, en dat deze wederom tot vastigheden worden van eeuwige sneeuw en ijs: niet in al deze veranderingen, bewegingen, verschuivingen bestaat de ijdelheid waaraan de natuur onderworpen is. Ook niet daarin, dat er levende wezens zijn die geboren worden om te sterven, die geen andere onsterfelijkheid kennen, dan die van het geslacht waartoe zij beliooren; niet dat de plant in het najaar verdort om straks weder bij de voorjaarszon te ontluiken, totdat hare levenskracht is uitgeput en hare ontbinding de voorwaarde wordt van nieuwe formatiën; niet daarin, dat bij het dier de levenslust op vastgestelden tijd gaat kwijnen, en het straks het licht gaat schuwen om in het duister het halfbewuste leven af te leggen: welke verschrikking is er in den dood van het dier, zoo die niet gewelddadig wordt verhaast, wat is er dat daarin dood verdient genaamd te worden ? Neen, niet in al die wisselingen van stof en levenskracht bestaat die ijdelheid; maar daarin dat geene dier wisselingen op ongestoorde wijze plaats vindt; daarin, dat het leven der natuur een jagen, een grijpen is naar een onbereikbaar doel; daarin dat van nature, ja, van nature de aarde is woest en ledig, de grond onvruchtbaar, de zee ontoombaar; daarin dat van nature, ja, van nature de familiën der planten en de rassen der dieren ontaarden; daarin dat van nature het gif is naast, ja, in de gave, en het bewuste leven, het dierlijke niet anders bestaat dan in strijd en in vijandschap tegen het medebewuste. Is dit niet duidelijk? Wij hebben slechts te vergelijken den natuurtoestand van grond en plant en dier met den gecultiveerden, om te zien dat

Sluiten