Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

groeit zij. Als de gevangene leert en vermaant en troost de gemeente des Heeren.

In enkele trekken willen wij op het verleden wijzen tot besturing en vertroosting voor het heden.

Letten wij eerst op het tijdvak der vervolgingen dan op het tijdvak der kerkvorming.

Hoe is zij op eenmaal ontstaan, die krachtige, inwendig goed georganiseerde, naar buiten geëerbiedigde, in reinheid van zeden uitmuntende, in wetenschap, kunst en welsprekendheid uitmuntende katholieke kerk der vierde eeuw, de kerk van Athanasius, Hasilius. de beide Gregoriussen, Chrysostomus ?

Was zij menschenwerk ? Naar een vast bestek van kerkvorming ingericht, uitvloeisel van een te voren gemaakt programma?

Gij weet het wel: in de verdrukking was zij gegroeid, onder het lijden groot geworden. Drie eeuwen van vervolging waren voorafgegaan, vervolging van de Synagoge uitgegaan, door Kome aangegrepen, door de priesters van het wegstervende Heidendom aangehitst, door den spot der beschaafden en geleerden aangemoedigd, door het opgeruide volk en de altijd op hunne almacht naijverige keizers ten uitvoer gelegd, door de philosophen goedgekeurd.

Wat Paulus op zoo verrassende, weemoedvolle wijze had ervaren, dat het wereld-beheerschende Kome aan het afvallige Jeruzalem de hand reikte en dat nog eens tegen Christus in zijne gemeente samenspanden Herodes en Pontius Pilatus, de Heidenen en het volk Israël, het was het begin der smarten geweest.

Waar was de band der gemeenschap tusschen de kinderen Gods, waar het vereenigingspunt der verstrooide gemeenten? Waar de goede Herder die de verlorene schapen zocht en bijeenbracht ?

Geen zichtbaar opperhoofd was er nog. De bisschop van Rome kon dikwerf nauwelijks den staf voeren over de eigene kudde en in de kerk zelf sneed de geest der afscheiding het ééne deel vóór, en het andere deel na af.

En toch — men weet niet hoe het ontstaan was — vond

Sluiten