Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

blaadjes snel te doen dichtslaan, en bij verschillende Vlinderbloemigen, bij voorbeeld bij Smithia sensitiva en Aeschynomene Indien, alsook bij veel Mimosa's (zooals Mimosa pudica, het gewone Kruidje-roer-mij-niet, Mimosa sensitiva, rasta, donniens, humilis en viva) is het niet anders. Verwijdert men zich uit de onmiddellijke nabijheid dezer planten en komt er weer volkomen rust in de omringende lucht, dan breiden ze hun toegeslagen blaadjes weer uit en wenden hun bovenkant naar 't licht van den hemel. Het verschijnsel maakt geheel den indruk, alsof de planten door de nadering van den mensch hevig schrikken, alsof ze dus die nadering op de een of andere wijze voelen of gewaar worden, wat de oudere botanici noopte, deze planten te betitelen met den naam van sensitieve 11.

Opmerkelijk is het, dat de beweging der blaadjes bij de sensitieven ook naar den tijd zoo nauwkeurig geregeld is. Valt bij een beginnende regenbui de eerste droppel op een der uitgespreide blaadjes, dan slaat het bladerpaar, waartoe het verschrikte blaadje behoort, oogenblikkelijk samen en het neemt den zoogenaamden slaapstand aan; de buren maken deze beweging wel gauw 11a, maar toch altijd in een bepaalde opeenvolging. Onwillekeurig wordt men bij liet kijken naar dit proces herinnerd aan het kinderspel, waarbij in de lengte als gootjes saamgebogen kaarten in een lange rij achter elkaar worden opgesteld en de door een stootje met den vinger tegen de laatste veroorzaakte val heel spoedig den val van alle anderen ten gevolge heeft.

Maar niet genoeg, dat door de schudding de tegenover elkaar staande, tot nu toe vlak uitgespreide blaadjes worden samengeslagen, de beweging plant zich ook voort op den gemeenschappelijken bladsteel, die de talrijke kleine blaadjes in hun paarsgewijze rangschikking draagt, en deze buigt zich, ten gevolge van do in het bladgewricht van zijn voet plaats hebbende verandering in den turgor, naar omlaag en hangt, schijnbaar verslapt, naar beneden.

Hij deze sensitieven met dubbel samengestelde bladeren, waarvan als voorbeeld de op blz. 209 afgebeelde, in Brazilië inheemsche reeds genoemde Mimosa /niilica kan gelden, is eigenlijk eene drievoudige beweging te noteoren. Eerst klappen de kleine blaadjes tegen elkaar en richten zich tegelijk ietwat naar voren, zoodat elk voorste door liet daarop volgende blaadje gedeeltelijk bedekt wordt; dan schuiven ook de vier bladstelen, die met de kleine blaadjes bezet zijn, naar elkaar toe, ongeveer als vingers, die men eerst uitgespreid had gehouden en nu weer dichter bij elkander brengt, en ten derde daalt ook nog de gemeenschappelijke bladsteel, die van voren de vier andere draagt, naar beneden.

Hij vluchtige beschouwing schijnt het, dat bij deze sensitieven het toeslaan der blaadjes, ten gevolge van aanraking of schudding, en het aannemen van den slaapstand bij 't vallen van de duisternis hetzelfde proces is; maar een nader toezien leert ons, dat er toch een wezenlijk onderscheid daartusschen bestaat. Uitwendig blijkt dat onderscheid allereerst daardoor, dat bij den ten gevolge der duisternis ontstanen slaapstand van een blaadje de zich onder aan den voet daarvan bevindende gewrichtsknobbel geheel stijf blijft, terwijl bij het door schudding of aanraking veroorzaakte toeslaan dor blaadjes een verslapping van

Sluiten